Η ελληνική τέχνη γίνεται φτωχότερη

Οι απώλειες του Δ. Μυταρά και του Γιάννη Κουνέλλη.

dimitris-mytaras

Η ελληνική τέχνη έχασε σήμερα δύο μεγάλους εκπροσώπους της με παγκόσμια εμβέλεια. Τον Δημήτρη Μυτάρα και τον Γιάννη Κουνέλλη. Στην ουσία πρόκειται για απώλεια η οποία αφορά τον πολιτισμό γενικότερα. Δηλαδή όχι τον πολιτισμό εντός συνόρων.

Ο σπουδαίος ζωγράφος Δημήτρης Μυταράς

dimitris-mytaras2

Δημήτρης Μυταράς: Δάσκαλος στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, της οποίας διετέλεσε και πρύτανης από το 1982 έως το 1985, εκπαίδευσε μεγάλο αριθμό σπουδαστών και συνεργάστηκε με καλλιτέχνες στην ΑΣΚΤ οι οποίοι και διοργάνωσαν τιμητική έκθεση στην καλλιτεχνική του πορεία το 2015, στο Μουσείο Μπενάκη.

Παράλληλα με το εκπαιδευτικό του έργο στην ΑΣΚΤ, το 1978 και με την αρωγή του Δήμου Χαλκιδέων, ίδρυσε στη γενέτειρά του την Χαλκίδα, το Εργαστήρι Τέχνης Χαλκίδας, το οποίο, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της συζύγου του Χαρίκλειας Μυταρά, αναπτύσσει σημαντική διδακτική και πολιτιστική δραστηριότητα.

Γεννήθηκε το 1934 στη Χαλκίδα. Σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ της Αθήνας (1953-1957) με τον Γιάννη Μόραλη και τον Σπύρο Παπαλουκά. Συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι, με υποτροφία του Ι.Κ.Υ. (1961-1964, σκηνογραφία και εσωτερική διακόσμηση, École Nationale des Arts Decoratifs και École des Arts et Métiers).

Η πρώτη του ατομική έκθεση έγινε στην Αθήνα (1961, Ζυγός). Η στροφή του προς τον κριτικό ρεαλισμό με χρήση φωτογραφικών ντοκουμέντων, περιορισμένη χρωματικότητα και πολιτικό περιεχόμενο, ήταν μια χαρακτηριστική φάση πρώιμης ζωγραφικής του, στα χρόνια της δικτατορίας. Ωστόσο στη συνέχεια της πορείας του κυριάρχησαν τα εξπρεσιονιστικά στοιχεία και το έντονο χρώμα. Στο μεγαλύτερο μέρος του έργου του τα θέματα είναι ανθρωποκεντρικά και συχνά προσωπογραφικά. Η αφαιρετική διάθεση, η ελευθερία της γραμμής και οι χρωματικές εντάσεις συνυπάρχουν με την οξύτητα της παρατήρησης, είτε πρόκειται για απεικονίσεις προσώπων είτε άλλων θεμάτων. Σε όλο του το έργο, η έμφαση στις εικαστικές ποιότητες φανερώνει τη βαθύτερη σχέση του με τις παραδοσιακές αξίες της ζωγραφικής.

Ως σκηνογράφος και ενδυματολόγος επιμελήθηκε δεκάδες θεατρικές παραστάσεις, συνεργαζόμενος με σημαντικά ελληνικά θέατρα (Εθνικό, ΚΘΒΕ, Θέατρο Τέχνης, Ελληνικό Χορόδραμα, κ.ά.). Επίσης ασχολήθηκε με την εικονογράφηση και με διάφορες εικαστικές εφαρμογές. Έχει διακοσμήσει με τοιχογραφίες πολλά δημόσια και ιδιωτικά κτίρια (ξενοδοχεία, τράπεζες, κλπ). Το έργο του Δεξίλεως τοποθετήθηκε πρόσφατα στο σταθμό «Δάφνη» του αθηναϊκού μετρό. Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει θεωρητικά κείμενα και μελέτες για την τέχνη που έχουν εκδοθεί και σε βιβλία, αρθρογραφία στον Τύπο για διάφορα θέματα, καθώς και ποίηση.

Δίδαξε εσωτερική διακόσμηση στο Αθηναϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο (1964-72) και από το 1969 άρχισε να διδάσκει στην ΑΣΚΤ της Αθήνας, όπου εξελέγη καθηγητής το 1977 και διετέλεσε Πρύτανης από το 1982 έως το 1985. Το 1978, με την αρωγή του Δήμου Χαλκιδέων, ίδρυσε στη γενέτειρά του το Εργαστήρι Τέχνης Χαλκίδας, το οποίο, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της συζύγου του Χαρίκλειας Μυταρά, αναπτύσσει σημαντική διδακτική και πολιτιστική δραστηριότητα έως σήμερα.

Το έργο του παρουσιάστηκε σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Βραβεύτηκε για τη συμμετοχή του στην Έκθεση Νέων Ζωγράφων (Ζυγός, 1958) και στην Πανελλαδική Έκθεση Νέων (1961). Συμμετείχε στις Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας (1958, 1966), Μπιενάλε Νέων (Παρίσι, 1960), Μπιενάλε Sao Paulo (1966) και Μπιενάλε Βενετίας (1972). Αρκετές είναι και οι αναδρομικές του εκθέσεις: 1989 (Πινακοθήκη Πιερίδη και Βελλίδειο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης), 1992 (Château de Chenonceau, Loire, Γαλλία), 1993 (Expo 93, Τόκυο, Ιαπωνία), 1995 (Εθνική Πινακοθήκη, Αθήνα), 1998 (Millesgarden Museum, Στοκχόλμη), 2001 (Palazzo Vecchio, Φλωρεντία,) και 2006 (Δημοτική Πινακοθήκη, Θεσσαλονίκη).

Το 2008 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και τιμήθηκε με τον Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικα. Την ίδια χρονιά, ο Δήμος Χαλκιδέων του απένειμε το χρυσό μετάλλιο της πόλης.

«Φτωχότερη» η Αrte Povera

jannis-kounellis

Γιάννης Κουνέλλης: Ένας Έλληνας που έζησε από τα νιάτα του στην Ιταλία και πρωταγωνίστησε στο κίνημα Arte Povera.  Έζησε χρόνια ολόκληρα στην Ρώμη. Παρ’ όλ’ αυτά έμεινε Έλληνας μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του, ως προς την εθνική του συνείδηση αλλά και Έλληνας ως προς την έμπνευση του από το ελληνικό πνεύμα.  Να θυμίσουμε ότι ο Γιάννης Κουνέλλης πρωτοπόρησε μέσα από την δημιουργία εικόνων που αφορούν το πιο πρόσφατο βιομηχανικό – αστικό παρελθόν.  Τον τίμησε το 2005 το Αριστοτέλειο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα του τμήματος αρχιτεκτόνων μηχανικών της πολυτεχνικής σχολής.

Ο Κουνέλης έχει ασκήσει και ασκεί τεράστια επιρροή στην  Ελληνική και την ευρωπαϊκή ζωγραφική το δε όνομα του συγκαταλέγεται πλέον ανάμεσα στα σημαντικότερα μεταξύ των εκπροσώπων των σύγχρονων ρευμάτων στην τέχνη της ζωγραφικής.

Να θυμόμαστε πως δυστυχώς η Ελλάδα δεν ξέρει να εκτιμά ούτε τα παιδιά της:  Ο Γιάννης Κουνέλης απορρίφθηκε από την Ανώτατη σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα και έτσι από το 1956 εγκαταστάθηκε στην Ρώμη όπου σπούδασε στην ακαδημία καλών τεχνών. Λίγο αργότερα, έγινε καθηγητής στην ακαδημία καλών τεχνών του Ντίσελντορφ!!!

Στην Πάφο για τις Τρωάδες

giannis-kounellis-paphos

Ο Κουνέλλης είχε πάει το περασμένο καλοκαίρι στην Πάφο, μαζί με τον σκηνοθέτη Θόδωρο Τερζόπουλο, για να επιθεωρήσουν από κοντά το Αρχαίο Ωδείο Κάτω Πάφου, ενόψει του ανεβάσματος της παράστασης Τρωάδων του Ευριπίδη από το Θέατρο Άττις, στα πλαίσια του Πάφος 2017, στην οποία θα υπέγραφε τη σκηνογραφία. 

Είχε μάλιστα δηλώσει «συγκλονισμένος και μαγεμένος» από τον χώρο. «Ο τρόπος για να κάνεις θέατρο», είχε παρατηρήσει ο Γ. Κουνέλλης, «είναι να βρίσκεις μια καινούργια φόρμα για να φτιάχνεις θέατρο. Ο χώρος του Αρχαίου Ωδείου είναι θαυμάσιος, θα προχωρήσουμε τώρα στο concept και θα ξανάρθουμε στην Πάφο».

Δυστυχώς, τον πρόλαβε ο θάνατος.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s