Γκρίζα σύννεφα πάνω από τις Βρυξέλλες για Κυπριακό

Γκρίζα σύννεφα συγκεντρώνονται πάνω από τις Βρυξέλλες για το Κυπριακό, στο οποίο έχει επενδύσει η Κομισιόν, προκειμένου να ανοίξει και ο δρόμος για ικανοποίηση της «λίστας δώρων» του Ταγίπ Ερντογάν, με επίκεντρο την αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης της Τουρκίας και το ξεπάγωμα τουρκικών διαπραγματευτικών κεφαλαίων.

Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Φ», η Κομισιόν, ο ίδιος ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, αλλά κυρίως η Ύπατη Εκπρόσωπος Φεντερίκα Μογκερίνι είχαν εκλάβει εν πολλοίς ως δεδομένη τη λύση του Κυπριακού, δίνοντας πίστη στις εκτιμήσεις και τους σχεδιασμούς του Έσπεν Μπαρθ Άιντα αλλά και σε κυπριακούς κύκλους, που δημιούργησαν από κοινού μιαν υπεραισιόδοξη εικόνα, γύρω από τη διευθέτηση του πολιτικού προβλήματος στην Κύπρο. «Συνεπώς», σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, «τα νέα δεδομένα και οι δυσκολίες που παρουσιάζονται για σύγκληση μιας νέας διάσκεψης (σ.σ. τύπου Γενεύης), με στόχο την κατάληξη σε οριστική συμφωνία, προκαλούν ανησυχία» στην έδρα της Ε.Ε., η οποία ωστόσο εξακολουθεί να θεωρεί ότι «υπάρχει προοπτική» και ότι «τις προσεχείς μέρες ενδέχεται να δρομολογηθούν θετικές εξελίξεις».

Όπως εξάλλου πληροφορούμαστε, η ανησυχία της Κομισιόν αναφορικά με την επίλυση του Κυπριακού δεν είναι άσχετη με τη συνάντηση που αναμένεται να έχουν την προσεχή Πέμπτη, 25 Μαΐου, ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και ο Ντόναλντ Τουσκ με τον Ταγίπ Ερντογάν. Ο Πρόεδρος της Κομισιόν γνωρίζει ήδη τη λίστα αιτημάτων που θα θέσει στο τραπέζι ο Πρόεδρος της Τουρκίας και κυρίως τις αξιώσεις του για άμεση αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης και για ξεπάγωμα τουρκικών διαπραγματευτικών κεφαλαίων, ζητήματα που προϋποθέτουν τη συγκατάθεση της Λευκωσίας, η οποία υπό τις παρούσες συνθήκες και με δεδομένη και την αρνητική στάση της Άγκυρας στο Κυπριακό «έχει ανάψει κόκκινο». Υπό το φως αυτών των δεδομένων, η Κομισιόν ελπίζει ότι, έστω και την υστάτη, θα δρομολογηθούν διαδικασίες που θα ανοίξουν τον δρόμο για οριστική διευθέτηση του Κυπριακού, εκτιμώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα είναι επωφελής για όλους (win-win situation) και κυρίως για την ικανοποίηση των αξιώσεων που θέτει ο Ταγίπ Ερντογάν:

• Αναβάθμιση Τελωνειακής Ένωσης:

Ο Τούρκος Πρόεδρος αναμένεται να ζητήσει από τους Γιούνκερ και Τουσκ την εμβάθυνση της Τελωνειακής Ένωσης Ε.Ε. – Τουρκίας «χωρίς χρονοτριβή», προκειμένου η χώρα του να είναι σε θέση να διαθέτει γεωργικά προϊόντα και να παρέχει υπηρεσίες στην Ε.Ε., κάτι που εκτιμάται ότι θα διπλασιάσει τον όγκο εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των «2», ο οποίος υπολογίζεται σε 140 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Σημειώνεται ότι ήδη η Κομισιόν έχει υποβάλει πρόταση ενώπιον των «28», στην οποία επιχειρεί να ικανοποιήσει το τουρκικό αίτημα, εισηγούμενη μάλιστα και την εκχώρηση καθεστώτος «παρατηρητή» για συμμετοχή της υποψήφιας χώρας σε εργασίες του Συμβουλίου, κατά παράβαση των Συνθηκών. Ωστόσο, η Κομισιόν έχει ήδη εισπράξει την άρνηση της Κυπριακής Κυβέρνησης να συναινέσει στη πρότασή της. Η Λευκωσία έχει ήδη ξεκαθαρίσει, σε όλα τα επίπεδα και διά στόματος του ΥΠΕΞ Γιαννάκη Κασουλίδη, ότι η συναίνεσή της για αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης τελεί υπό την αίρεση εφαρμογής της υφιστάμενης Τελωνειακής Ένωσης, στη βασική της μορφή, από την υποψήφια χώρα (άνοιγμα τουρκικών λιμανιών προς την Κυπριακή Δημοκρατία). Κάτι που η Τουρκία αρνείται να πράξει εδώ και 13 χρόνια, από το 2004, διασυνδέοντας την υλοποίηση τής εν λόγω υποχρέωσής της με την επίλυση του Κυπριακού. Σημειώνεται ότι η Κύπρος, όπως και όλα τα κράτη-μέλη, διαθέτει δικαίωμα άσκησης βέτο, τόσο επί της παραχώρησης όρων εντολής προς την Κομισιόν για να διαπραγματευθεί με την Τουρκία, όσο και επί μίας τελικής ενδεχομένως συμφωνίας για αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης. Συνεπώς, δυνατότητα παράκαμψης της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν υφίσταται, κάτι που είχαν φροντίσει να διερευνήσουν κύκλοι της Κομισιόν, έχοντας προφανώς τους δικούς τους λόγους…

• Ξεπάγωμα διαπραγματευτικών κεφαλαίων:

Όπως είχε αποκαλύψει ο «Φ», η Κομισιόν, διά του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, παρείχε ήδη γραπτή δέσμευση προς την Άγκυρα ότι θα προωθήσει πέντε διαπραγματευτικά κεφάλαια, παρά το γεγονός ότι αυτά έχουν παγώσει με μονομερή απόφαση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο κ. Γιούνκερ υπέβαλε επικαιροποιημένα έγγραφα προωθώντας τα πέντε τουρκικά διαπραγματευτικά κεφάλαια, με αποτέλεσμα η Άγκυρα να αξιώνει πλέον το άνοιγμά τους, θέση που μετέφερε και ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Ομέρ Τσελίκ, κατά τις πρόσφατες επαφές του στις Βρυξέλλες. Ωστόσο, και στην περίπτωση αυτή, η Λευκωσία έχει τον τελευταίο λόγο, καθώς το άνοιγμα διαπραγματευτικών κεφαλαίων προϋποθέτει ομόφωνη απόφαση των «28». Και έχει ήδη καταστήσει σαφές προς την Ε.Ε. ότι δεν προτίθεται να άρει το βέτο της, ενώ έχει διασυνδέσει το ξεπάγωμα κεφαλαίων με την πρόταση για επιστροφή της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου. Σημειώνεται ότι πέραν από την Κυπριακή Δημοκρατία υπάρχουν πλέον και άλλα κράτη-μέλη που αρνούνται να συναινέσουν σε άνοιγμα νέων διαπραγματευτικών κεφαλαίων για την Τουρκία, με «πρώτη» την Αυστρία, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη την ικανοποίηση του εν λόγω αιτήματος Ερντογάν από την Ε.Ε. Παρά την πολύ καλή θέληση που επιδεικνύουν ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και η ομάδα του…

Πάρε-δώσε για βίζες και Προσφυγικό

Πάρε-δώσε μεταξύ της διατήρησης της Συμφωνίας Ε.Ε. – Τουρκίας στο Προσφυγικό και της ελευθέρωσης των ευρωπαϊκών θεωρήσεων διαβατηρίων για 75 εκατομμύρια Τούρκους πολίτες επιχειρείται να δρομολογηθεί μεταξύ Βρυξελλών και Άγκυρας. Η Κυβέρνηση Ερντογάν ετοιμάζεται να υποβάλει δική της πρόταση για ελευθέρωση των θεωρήσεων διαβατηρίων, την οποία επεξεργάζονται από κοινού οι υπουργοί Εξωτερικών, Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Εσωτερικών και Δικαιοσύνης.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας βρίσκεται η επιδερμική, φραστική τροποποίηση του αντιτρομοκρατικού νόμου της Τουρκίας, ώστε να περιοριστεί (σ.σ. φαινομενικά) το εύρος του, προϋπόθεση την οποία έχουν θέσει οι Βρυξέλλες προκειμένου να αξιολογήσουν ότι «εκπληρώνεται» το βασικότερο εκ των 7 προαπαιτούμενων κριτηρίων που εκκρεμούν (από σύνολο 72) για την ελευθέρωση των ευρωπαϊκών θεωρήσεων διαβατηρίων για τους Τούρκους πολίτες. Όπως πληροφορείται ο «Φ», το ζήτημα αυτό βρισκόταν στο επίκεντρο της συνάντησης του υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Ομέρ Τσελίκ με τον Αντιπρόεδρο της Κομισιόν Φρανς Τίμερμανς και τον Επίτροπο Δημήτρη Αβραμόπουλο, συνάντηση στην οποία, όπως δημοσιεύσαμε, εισήλθε δήθεν «αυθόρμητα» και ο Πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ…

Η Τουρκία πιέζει για άμεση ελευθέρωση των θεωρήσεων διαβατηρίων, χρησιμοποιώντας ως μοχλό πίεσης την ευρωτουρκική συμφωνία στο Προσφυγικό/Μεταναστευτικό και απειλώντας ότι εάν δεν ικανοποιηθεί το αίτημά της, τότε θα υπαναχωρήσει από την εν λόγω συμφωνία. Κάτι που προκαλεί εντονότατη ανησυχία στις Βρυξέλλες αλλά κυρίως στο Βερολίνο και την Άνγκελα Μέρκελ, η οποία θεωρεί ότι η μείωση των ροών προσφύγων και μεταναστών από την Τουρκία στην Ε.Ε. (που σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν έχει επιτευχθεί μετά την ευρωτουρκική συμφωνία) αποτελεί το διαβατήριο επανεκλογής της στο ύπατο αξίωμα, στις γενικές εκλογές του προσεχούς Σεπτεμβρίου, στη Γερμανία.

Σημειώνεται ότι και στην περίπτωση αυτή, η Κομισιόν δεν έχει αποφύγει τα «φάουλ» έναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς έχει αξιολογήσει ως «εκπληρωμένο» ένα από τα κριτήρια συνεργασίας μεταξύ των δικαστικών Αρχών της Τουρκίας και όλων των κρατών-μελών, κάτι που δεν ισχύει στην περίπτωση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παράλληλα, η ομάδα Γιούνκερ αποφεύγει να καταγράψει στις εκθέσεις της ότι η Άγκυρα έχει διά επιστολής ενημερώσει την Ε.Ε. ότι δεν προτίθεται να εφαρμόσει τη Συμφωνία Επανεισδοχής Παρανόμων Μεταναστών με την Κυπριακή Δημοκρατία. Υπενθυμίζεται ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης απέστειλε επιστολή προς τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ αφήνοντας αιχμές για τη στάση της Κομισιόν και για τις αξιολογήσεις στις οποίες επιδίδεται.

Σημειώνεται πάντως ότι στο ζήτημα της ελευθέρωσης των ευρωπαϊκών θεωρήσεων διαβατηρίων, οι αποφάσεις θα ληφθούν με ειδική πλειοψηφία και συνεπώς η Λευκωσία δεν διαθέτει τον μοχλό πίεσης που απορρέει από τη δυνατότητα άσκησης βέτο.

Άγκυρα: Ξεκαθάρισμα Ε.Ε. 

Στη συνάντηση Ερντογάν – Γιούνκερ και Τουσκ, ο Τούρκος Πρόεδρος αναμένεται να ζητήσει από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους ξεκαθάρισμα προθέσεων σε σχέση με την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας του. Όπως πληροφορούμαστε, ο κ. Ερντογάν προτίθεται να αναφέρει προς τους ηγέτες της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ότι «στρατηγικός στόχος» της Τουρκίας είναι η πλήρης ένταξη και ότι δεν ικανοποιείται με «εναλλακτικές συνταγές», θέση την οποία άλλωστε μετέφερε προς την Ε.Ε. και ο Ομέρ Τσελίκ, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στις Βρυξέλλες.

Στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης, ο κ. Ερντογάν αναμένεται να ζητήσει διασφάλιση της συνέχισης της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας, διά του ξεπαγώματος διαπραγματευτικών κεφαλαίων, εγείροντας παράλληλα και ζήτημα άμεσης αναβάθμισης της Τελωνειακής Ένωσης της χώρας του με την Ε.Ε. και ελευθέρωση των θεωρήσεων διαβατηρίων για 75 εκατομμύρια Τούρκους πολίτες (βλέπε διπλανές στήλες). Κύκλοι στις Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η ευρωτουρκική συνάντηση της 25ης Μαΐου «δεν θα είναι εύκολη», παραπέμποντας και στις πρόσφατες επικρίσεις Ερντογάν διά των οποίων υποστήριξε ότι η Ε.Ε. έχει την Τουρκία «στο περίμενε» για 54 χρόνια, υπογραμμίζοντας ότι «δεν είμαστε χωριό, έχουμε στρατό, έχουμε περηφάνια»…

Σημειώνεται ότι η Ε.Ε. αναμένεται να ζητήσει από τον Ερντογάν διατήρηση της Συμφωνίας στο Προσφυγικό, καθώς και άρση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης και ενίσχυση του κράτους δικαίου. Κυρίως, στα ζητήματα της ελευθερίας έκφρασης των ΜΜΕ και της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Στη συνάντηση αναμένεται να βολιδοσκοπηθούν οι προθέσεις Ερντογάν για τη θανατική ποινή, καθώς ενδεχόμενη επαναφορά της αναμένεται να κλείσει την πόρτα της Ε.Ε. για την Τουρκία.

Παύλος Ξναθούλης, ανταποκριτής του “Φ” στις Βρυξέλλες

One thought on “Γκρίζα σύννεφα πάνω από τις Βρυξέλλες για Κυπριακό

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s