Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός για τον ηρωισμό των Ελλήνων-Η αληθινή Ιστορία του Μητροπολίτη και του Δημάρχου Ζακύνθου το 1943

Το Φεβρουάριο του 1943 ο Μητροπολίτης Ζακύνθου, Χρυσόστομος, συλλαμβάνεται από τους Ιταλούς και εξορίζεται στην Αθήνα και επιστρέφει στη Ζάκυνθο, λίγους μήνες αργότερα, οπότε γίνεται αποδεκτός, με ενθουσιασμό, από τους Ζακυνθινούς.

Την ίδια ημέρα επισκέπτονται το Μητροπολίτη στο γραφείο του ο Γερμανός στρατιωτικός διοικητής, Αλφρέδος Λιτ και ο φρούραρχος Πόουλ Μπέρενς, οι οποίοι εντυπωσιάστηκαν από τις γνώσεις και την άπταιστη χρήση της γερμανικής γλώσσας εκ μέρους του κ. Χρυσοστόμου.

Στα τέλη του 1943, ο φρούραρχος Μπέρενς καλεί, στο γραφείο του, το Δήμαρχο Ζακυνθίων, Λουκά Καρρέρ [φωτο], και βάζοντάς του το πιστόλι στο στήθος, ζητά να του παραδώσει κατάλογο των εβραϊκών οικογενειών, που διαμένουν στη Ζάκυνθο, προκειμένου να σταλούν στα κρεματόρια της Γερμανίας. Ο Δήμαρχος αρνείται, ισχυριζόμενος ότι δεν μπορεί να προδώσει συμπολίτες του.

Το Νοέμβριο του 1978, ο Λουκάς Καρρέρ δίνει συνέντευξη Τύπου για το θέμα αυτό και αναφέρει τα εξής:

«Στην αμηχανία μου, σκέφτηκα το Δεσπότη. Τον γνώριζα για γενναίο και υπερπατριώτη το Δεσπότη της Ζακύνθου, τον Χρυσόστομο Δημητρίου. Και κατέφυγα σε εκείνον». Του τα εξιστόρησα όλα, με κάθε λεπτομέρεια.

Ο Δεσπότης, με θάρρος, μου απαντά: «Δεν θα πας κανένα κατάλογο στους Γερμανούς . Θα αναλάβω εγώ».

Το σχέδιο καταστρώνεται ως εξής: Συμβουλεύουν τους Εβραίους να καταγράφονται στις ομάδες εθελοντικής εργασίας και έναν – έναν τους αντικαθιστούν με άλλους εργαζόμενους, μη Εβραίους, που, όταν γίνονται αντιληπτοί, λένε πως πληρώθηκαν από τους Εβραίους εθελοντές να συνεχίσουν αυτοί την εργασία, ενώ τους πραγματικούς Εβραίους τους φυγαδεύουν στα ορεινά χωριά, για να τους κρύψουν.

Στο μεταξύ, ο Μητροπολίτης επισκέπτεται το φρούραρχο, από τον οποίο πληροφορείται, δήθεν, τη διαταγή της σύλληψης.

Διαμαρτύρεται: «Οι Εβραίοι της Ζακύνθου είναι υπήκοοι Έλληνες, είναι καλοί, φιλήσυχοι, εργατικοί, είναι ένα μέρος του Ποιμνίου μου, είναι καθαρόαιμοι Ζακυνθινοί, δεν είναι επικίνδυνοι. Παρακαλώ να μην επεκτείνετε, στη Ζάκυνθο, το μέτρο. Θα είναι έγκλημα μεγάλο».

Ο φρούραρχος, παρά την έκκληση του Δεσπότη, δεν μπορεί να παραβεί τη διαταγή. Δεσπότης και Δήμαρχος καταφεύγουν στο Στρατιωτικό Διοικητή, Λιτ: «Πώς να παραβλέψω διαταγή του Ανωτάτου Στρατηγείου του Άξονος; Κινδυνεύω», λέει κι αυτός.

Ο Διοικητής, στη συνέχεια, γίνεται όλο και πιο πιεστικός. Απαιτεί κατάλογο ονομάτων των οικογενειών των Εβραίων. Ο Μητροπολίτης τον επισκέπτεται και του υποβάλλει έναν κατάλογο, ο οποίος έχει μόνο δύο ονόματα: Το δικό του και του Δημάρχου.

«Είμαι εις τας διαταγάς σας, μπορείτε να με συλλάβετε», του λέει. «Κι αν αυτό δεν σας ικανοποιεί, τότε κοντά εις τας αθώας οικογενείας των Εβραίων θα είμαι εγώ, και σας δηλώνω ότι θα τας ακολουθήσω στη δραματική των πορεία και μαζί με αυτάς θα εισέλθω εις τους θαλάμους των αερίων και τα κρεματόρια».

Του προτείνει, όμως, και μια εναλλακτική λύση. Να τον αφήσει να στείλει με τον ασύρματο της Γερμανικής Διοικήσεως μια προσωπική επιστολή στον ίδιο τον Χίτλερ!

Ο Διοικητής, μπροστά στο αδιέξοδο, δέχθηκε και στέλνει την εξής επιστολή του Δεσπότη, στην οποία ανέφερε: «Κάποτε, όταν ήσαστε στο λυκαυγές της πολιτικής σας εξορμήσεως, στα 1924, είχαμε συναντηθεί στο Μόναχο και είχαμε ανταλλάξει σκέψεις γύρω από το κίνημά σας, το εθνικοσοσιαλιστικό». Τον παρακαλούσε, δε, «να μη συλληφθούν οι Εβραίοι της Ζακύνθου», εγγυώμενος αυτός και ο Δήμαρχος ότι: «Είναι ακίνδυνοι, θαυμασταί του και φιλήσυχοι».

Μετά από αρκετές μέρες, κατά τις οποίες ο Δεσπότης και ο Δήμαρχος προσπαθούσαν να μην προβεί ο Διοικητής ούτε καν σε καταγραφή των Εβραίων, ήλθε η απάντηση: «Να παραμείνουν οι Εβραίοι της Ζακύνθου, υπό την προσωπική ευθύνη του Μητροπολίτου και του Δημάρχου».

Θα πρέπει, όμως, να αναφερθεί πως αλληλέγγυοι στο Μητροπολίτη, με προσωπικές τους παρεμβάσεις στο στρατιωτικό διοικητή, στάθηκαν δύο ακόμη προσωπικότητες του νησιού: Ο συγγραφέας Διονύσης Ρώμας, και ο γιατρός Δημήτρης Καταιβάτης.

ΕΥΓΝΩΜΟΣΥΝΗ

Μετά την επανασύσταση του κράτους του Ισραήλ, η κυβέρνησή του συνέστησε το ίδρυμα «Γιαν – Βασέν», που ανάμεσα στους σκοπούς του έχει την «απονομή τιμής στους Χριστιανούς, που έσωσαν Εβραίους και του τίτλου τού «Δικαίου μεταξύ των Εθνών», σύμφωνα με το προαιώνιο έθιμο των Εβραίων «να μη λησμονούν τους ευεργέτας των».

Μακροχρόνιες υπήρξαν οι έρευνες γύρω από το θέμα της διάσωσης των Εβραίων. Τελείωσαν στις αρχές της δεκαετίας του ’70 και το πόρισμά τους, όσον αφορά στους Εβραίους της Ζακύνθου, αναφέρει τα εξής:

«Η διάσωση των 275 Εβραίων της Ζακύνθου οφείλετο στη θαρραλέα παρέμβαση στους Γερμανούς του Μητροπολίτου Χρυσοστόμου Δημητρίου και του Δημάρχου Λουκά Καρρέρ. Τιμή και δόξα στο έθνος που γαλουχεί τέτοια τέκνα».

Το ίδρυμα απένειμε, στις 7 Νοεμβρίου 1978, σε ειδική τελετή, στην Πρεσβεία του Ισραήλ, το μετάλλιο των «Δικαίων» στο Μητροπολίτη Ζακύνθου, Χρυσόστομο Δημητρίου, μεταθανατίως, και στον πρώην Δήμαρχο Ζακυνθίων, Λουκά Καρρέρ.

Είναι βέβαιο, όμως, πως μεγαλύτερη ικανοποίηση θα είχε νιώσει ο Μητροπολίτης, την Άνοιξη του 1948, όταν παρουσιάστηκαν ενώπιον του όλοι οι φαναρτζήδες Εβραίοι της Ζακύνθου και του δήλωναν πως, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης, που τους έσωσε από τα νύχια των Γερμανών, προσφέρονται να τοποθετήσουν όλα τα τζάμια της εκκλησίας του Αγίου Διονυσίου, που θα εγκαινιαζόταν τον επόμενο Αύγουστο, δωρεάν.

Ο οδηγός του Μητροπολίτη, Παναγιώτης Κούτσης, διέσωσε τη μαρτυρία ότι οι Εβραίοι δούλεψαν, επί μήνες, κάθε απόγευμα, υπό την εποπτεία του Δεσπότη, από τον οποίο ζητούσαν, καθημερινά, να τους διηγείται και να τους ξαναδιηγείται τις λεπτομέρειες της διάσωσής τους».

One thought on “Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός για τον ηρωισμό των Ελλήνων-Η αληθινή Ιστορία του Μητροπολίτη και του Δημάρχου Ζακύνθου το 1943

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.