Βούτσης: Ιστορική απόφαση η παράδοση του “Φακέλου Κύπρου”

Τι είναι και τι περιέχει ο “Φάκελος της Κύπρου”

Την ομόφωνη έγκριση της Ολομέλειας έλαβε η ανακοίνωση του προέδρου της Βουλής, Νίκου Βούτση [φωτο], για την παράδοση του υλικού που αφορά στον  “Φάκελο της Κύπρου” και το οποίο είχε γίνει αντικείμενο μελέτης και αξιολόγησης από την εξεταστική επιτροπή στο διάστημα, από το 1986 έως τον Οκτώβριο του 1988, οπότε και είχαν κατατεθεί τα σχετικά πορίσματα. 

Η απόφαση που έλαβε σήμερα η Ολομέλεια έγινε σε υλοποίηση όσων διαλαμβάνονται σε Πρωτόκολλο Συνεργασίας, καθώς και σε παράρτημα που ακολούθησε και είχαν υπογράψει οι δύο πρόεδροι: ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας, το 2016 και το 2017.

Ο Πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης, χαρακτήρισε ιστορική τη σημερινή απόφαση, ιστορικό χρέος την παράδοση του υλικού του Φακέλου της Κύπρου.  Το υλικό θα παραδοθεί στη Βουλή των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας την προσεχή Παρασκευή, σε ειδική εκδήλωση στην Κύπρο, όπου θα μεταβεί ο Πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης.

Με σκοπό τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και την ετεροχρονισμένη εκπλήρωση, στο ελάχιστο, της ηθικής, ουσιαστικής και ιστορικής υποχρέωσης στο κυπριακό κράτος, δημιουργήθηκε ακριβές αντίγραφο του “Φακέλου της Κύπρου” ώστε να αποσταλεί στη Βουλή των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Την ερχόμενη Παρασκευή θα υπάρξει ειδική διαδικασία στη Βουλή των Αντιπροσώπων στην Κύπρο, με στόχο να δημιουργηθεί μια επιμελημένη έκδοση των πρακτικών της επιτροπής εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος, η οποία θα ανοίξει και στο ευρύτερο κοινό μια πολύτιμη ιστορική πηγή, στο πλαίσιο της ασφάλειας, της εγκυρότητας και της επιστημονικής ακεραιότητας που προσφέρει το κύρος των δύο Κοινοβουλίων.

“Αισθάνομαι ιδιαίτερη ευθύνη που βρίσκομαι ενώπιον σας γι’ αυτό το θέμα. Ιδιαίτερα όμως αισθάνομαι συγκίνηση, διότι 43 χρόνια δεν είναι απλά πολλά, είναι υπερβολικά πολλά και έχουν διαμορφώσει ένα ιστορικό ρήγμα μνήμης και ευθύνης” είπε ο Πρόεδρος της Βουλής και χαρακτήρισε “ιστορικό χρέος” την παράδοση του υλικού του “Φακέλου της Κύπρου”.

Ο Πρόεδρος της Βουλής, προτού κληθούν οι βουλευτές να εγκρίνουν, κατέθεσε στην Ολομέλεια τα πρακτικά της χθεσινής Διάσκεψης των Προέδρων, όπου τέθηκε το ζήτημα της παράδοσης του υλικού, το Πρωτόκολλο Συνεργασίας ανάμεσα στη Βουλή των Ελλήνων και την Βουλή των Αντιπροσώπων της Κύπρου για την πρόσβαση στη υλικό του Φακέλου της Κύπρου, που είχε υπογραφεί στις 21 Ιανουαρίου του 2016, αλλά και το συμπληρωματικό παράρτημα του Πρωτοκόλλου Συνεργασίας, που είχε υπογραφεί τον Φεβρουάριο του 2017.

Ειδικά για το συμπληρωματικό πρωτόκολλο, ο Πρόεδρος της Βουλής εξήγησε, ότι προβλέπει πως έγγραφα που εντοπίστηκαν με διαβάθμιση “απόρρητο” ή “άκρως απόρρητο”, επιπλέον εκείνων των εγγράφων που είχαν έρθει σε γνώση της εξεταστικής επιτροπής του Φακέλου της Κύπρου και είχαν συζητηθεί, αποτελούν μεν αναπόσπαστο μέρος του υλικού, ωστόσο για οποιαδήποτε χρήση του απαιτείται κοινή έγγραφη άδεια ή οδηγία των Προέδρων των δύο Κοινοβουλίων.

Ο Πρόεδρος της Βουλής είπε, πως επειδή αυτά τα έγγραφα έχουν χαρακτηριστεί από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και υπάρχει νομοθεσία και διεθνείς δεσμεύσεις, θα κινηθεί η απαιτούμενη διαδικασία για τον αποχαρακτηρισμό του μεγαλύτερου μέρους και συνεπώς δεν θα αποσταλούν άμεσα στην Κύπρο.

Καθώς όμως έχει αναγνωριστεί ότι τα διαβαθμισμένα αυτά έγγραφα αποτελούν μέρος του Φακέλου της Κύπρου, θα παραδοθούν όταν δεν θα τα “βαρύνει” οποιοδήποτε νομικό ή άλλο κώλυμα.

Η Εξεταστική Επιτροπή για το άνοιγμα του “Φακέλου της Κύπρου” συγκροτήθηκε το 1986 με ομόφωνη απόφαση της Βουλής. Είχε προηγηθεί πρόταση από το ΠΑΣΟΚ για σύσταση Εξεταστικής των πραγμάτων Επιτροπής, προκειμένου “να εξεταστούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε στην Ελλάδα και στην Κύπρο το προδοτικό και εγκληματικό πραξικόπημα εναντίον της ανεξαρτησίας του κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας”. 

Η Εξεταστική Επιτροπή παρέδωσε το πόρισμά της τον Οκτώβριο του 1988. Έκανε 154 συνεδριάσεις, από τις οποίες μεγάλος αριθμός αφιερώθηκε σε συζήτηση επί διαδικαστικών θεμάτων, ενώ οι υπόλοιπες ασχολήθηκαν με την εξέταση μαρτύρων.

Συνολικά, είχαν εξεταστεί 86 μάρτυρες. Τα πρακτικά των συνεδριάσεων της Εξεταστικής Επιτροπής του “Φακέλου της Κύπρου” καλύπτουν 20.798 σελίδες ενώ, πέραν των πρακτικών, στο αρχείο που είχε σχηματιστεί από την Επιτροπή περιλαμβάνονται φάκελοι εγγράφων που παραχώρησαν τα υπουργεία, στα οποία είχε απευθυνθεί η Εξεταστική Επιτροπή (ΥΠΕΘΑ, Εξωτερικών, Δικαιοσύνης κλπ).

 ΚΥΠΕ

Τι είναι και τι περιέχει ο φάκελος της Κύπρου

Ποιος είναι, που βρίσκεται και τι περιέχει ο φάκελος της Κύπρου, που παραδίδεται από την ελληνική κυβέρνηση στην Κυπριακή Βουλή. Τα αποκαλύπτικα έγγραφα για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις την περίοδο 1967-1974.

Στο υπόγειο της οδού Ζαλοκώστα 2 βρίσκεται ο περίφημος φάκελος της Κύπρου. Σε τρια κλειδωμένα δωμάτια βρίσκονται εκατοντάδες φάκελοι οι οποίοι δεν είναι ταξινομημένοι και περιλαμβάνουν απορρητα έγγραφα των τότε κυβερνήσεων και όχι μόνο από το 1995-1974.

Επί υπουργίας εξωτερικών του Θεόδωρου Πάγκαλου και αργότερα του Γιώργου Παπανδρέου έγινε προσπάθεια να οργανωθούν αυτά τα έγγραφα, η προσπάθεια ξεκίνησε από εμπειρογνώμονες, ταξινομήθηκαν 185 φάκελοι, στη συνέχεια όμως οι εργασίες για άγνωστο λόγο σταμάτησαν.

Ο φάκελος της Κύπρου περιλαμβάνει επιστολές και υπηρεσιακά έγγραφα των κυβερνήσεων της συγκεκριμένης εποχής, εκθέσεις και καταθέσεις όσων ενεπλάκησαν στο πραξικόπημα της ανατροπής του Μακαρίου αλλά και εκθέσεις με συνομιλίες με αξιωματικούς της Τουρκίας.

Η πρόσβαση για μελέτη ή παραλαβή εγγράφων από το αρχείο δεν ήταν και δεν είναι δυνατή από κανέναν μέχρι σήμερα.  Τον Ιούνιο του 2015 ο πρόεδρος της Βουλής των αντιπροσώπων Γιαννάκης Ομήρου επισκέφτηκε τον χώρο στη Βουλή όπου φυλάσσονται τα πρακτικά της Βουλής και κασέτες που συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας που διενεργήθηκε από τον Ελληνικό κοινοβούλιο από το 1974 και μετά.

Η συζήτηση για τον φάκελο της Κύπρου άνοιξε στις 3 Μαρτίου 1986 όταν ξεκίνησε τις εργασίες της η εξεταστική επιτροπή στη Βουλή και ολοκλήρωσε το έργο της  στις 31 Μαΐου 1988.

Στο πόρισμα μέρος του οποίου έχει στην κατοχή της η Κυπριακή Δημοκρατία περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων έγγραφα από τα πολιτικά γεγονότα στην Ελλάδα και την Κύπρο μετά την αποχώρηση της ελληνικής μεραρχίας  από το 1963 και μετά αλλά και για τα σχέδια ανατροπής του Μακάριου, όπως επίσης στις σχέσεις του Μακάριου με την Εθνοφρουρά και και την ΕΟΚΑ Β’.

Στο πόρισμα περιλαμβάνονται ακόμη έγγραφα που αναφέρονται στην ένταση τις ελληνοτουρκικές σχέσεις την περίοδο 1967-1974,  την προετοιμασία των στρατιωτικών για το ενδεχόμενο πραξικοπήματος στην Αθήνα και τη Λευκωσία. Περιλαμβάνει  την επιστολή που έστειλε ο Μακάριος στις 2 Ιουλίου 1974 προς τον Ιωάννη Γκιζίκη αλλά και άλλα έγγραφα που σχετίζονται με τις επαφές του Μακάριου με Έλληνες αξιωματούχους.

Ο φάκελος της Κύπρου περιλαμβάνει ακόμη και έγγραφα που σχετίζονται με τον ρόλο των ξένων δυνάμεων, των Ηνωμένων Πολιτειών, της Μεγάλης Βρετανίας, του ΝΑΤΟ. Περιλαμβάνονται ακόμη όλα τα ψηφίσματα του συμβουλίου ασφαλείας

Η συζήτηση τότε στην Βουλή είχε διαπιστωτικό χαραχτήρα και επέρριψε ευθύνες σε συγκεκριμένους αξιωματικούς. Κατέληγε δε στο πόρισμα ότι “δεν είναι δυνατόν από τη φύση των ερευνών να βεβαιώσει ότι δεν υπάρχουν άλλα αποδεικτικά στοιχεία που πιθανόν να φώτιζαν και από άλλη οπτική γωνία την Κυπριακή τραγωδία. Η Επιτροπή μας πάντως εξάντλησε τις δυνατότητες που είχε”.

Ο φάκελος της Κύπρου τότε έκλεισε οριστικά. Έχει λοιπόν αξία εάν  θα δοθεί πρόσβαση στους φακέλους που βρίσκονται στο υπόγειο του υπουργείου εξωτερικών.

Αλεξία Τασούλη

>>> Στην Κυπριακή Βουλή ο απόρρητος «Φάκελος της Κύπρου»

One thought on “Βούτσης: Ιστορική απόφαση η παράδοση του “Φακέλου Κύπρου”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s