Καλά κρατεί ο Ελληνισμός στην Αυστραλία – Η Ελληνική γλώσσα

Ανταπόκριση από την Αυστραλία: Δημήτρης Μαθέας 

Καλά κρατεί ο ελληνισμός στην Αυστραλία αφού ο αριθμός των ελληνικής καταγωγής κατοίκων στη μακρινή αυτή ήπειρο αυξήθηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Αυστραλίας.

Ας δούμε μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία:

Η ελληνική είναι η έκτη πιο ομιλούμενη γλώσσα πλην της Αγγλικής, με την πλειοψηφία των ατόμων που δήλωσαν ότι μιλάνε ελληνικά στο σπίτι να βρίσκονται στην Πολιτεία της Βικτώριας 110.707 επί συνόλου 237.588 σε όλη τη χώρα.

Τις τελευταίες δεκαετίες ο αριθμός των ατόμων που μιλούσαν την ελληνική μειωνόταν συνεχώς. Η φθίνουσα αυτή πορεία έχει πλέον ανακοπεί, καθώς από το 2010 μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του καθηγητή Αναστάσιου Τάμη, έχουν επαναπατριστεί 80.000 Ελληνο-Αυστραλοί πολίτες και έχουν έρθει προς αναζήτηση καλύτερης ζωής άλλοι 15.000 Έλληνες νέο-μετανάστες, που συμβάλουν στην «ανάσταση» της ελληνικής γλώσσας στους αντίποδες της γης.

Σε 421.000 ανέρχονται τα άτομα σε όλη την Αυστραλία που δήλωσαν ότι έχουν ελληνική καταγωγή, που αντιπροσωπεύει το 1.8% του πληθυσμού της χώρας. Είναι περισσότερα κατά 34.000 σε σχέση με την προηγούμενη απογραφή του 2011.

 Το νέο κύμα μεταναστών και ο επαναπατρισμός των Ελληνο-Αυστραλών στα χρόνια της κρίσης ναι μεν αποτελεί αιμορραγία για την Ελλάδα, ωστόσο έχει δώσει νέα ώθηση στον ελληνισμό της Αυστραλίας.

Η εικόνα του ελληνισμού στην Αυστραλία θα ήταν σαφώς καλύτερη αν γινόταν η απογραφή την άνοιξη ή το φθινόπωρο του 2016 και όχι τον μήνα Αύγουστο, καθώς εκείνη την περίοδο χιλιάδες ομογενείς βρίσκονταν στην Ελλάδα για διακοπές.

Η ελληνική είναι η έκτη πιο ομιλούμενη γλώσσα πλην της Αγγλικής

Μία άλλη παράμετρος σχετικά με την απογραφή έχει να κάνει με τις επιχορηγήσεις, επιδοτήσεις και παροχές υπηρεσιών από το κράτος προς τους πολίτες, που δεν ομιλούν την Αγγλική. Για κάποιες εθνότητες, τα στοιχεία της απογραφής θα επιφέρουν περικοπές και μειώσεις σε αυτά τα προγράμματα και υπηρεσίες.

Η μετανάστευση στην Αυστραλία

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού, ο πρώτος Έλληνας που έφτασε στην Αυστραλία ήταν κάποιος Δαμιανός Γκίκας, που μεταφέρθηκε στο Σίδνεϊ ως κατάδικος το 1802. Λέγεται ότι ο Γκίκας ήταν Υδραίος καπετάνιος, συνελήφθη άδικα σαν πειρατής από ένα αγγλικό πολεμικό και καταδικάστηκε σε εξορία στην Αυστραλία. Ωστόσο, η ιστορία αυτή δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί με σιγουριά, αφού δεν υπάρχει τίποτα σχετικό στα αρχεία της Αυστραλίας ή της Ελλάδας. Φαίνεται όμως ότι η ιστορία αυτή προέκυψε από την πραγματική ιστορία των πρώτων Ελλήνων στην Αυστραλία. Οι πρώτοι αυτοί Έλληνες που αποβιβάστηκαν στην Αυστραλία ήταν επτά νεαροί από την Ύδρα, οι οποίοι έφτασαν εκεί το 1828, καταδικασμένοι σαν πειρατές από την Αγγλική Δικαιοσύνη. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες ιστορικές πηγές, πέντε απ’ αυτούς επαναπατρίστηκαν το 1836, γεγονός που δείχνει ότι μάλλον ήταν πατριώτες παρά κοινοί πειρατές.

Το πρώτο κύριο μεταναστευτικό ρεύμα από την Ελλάδα προς την Αυστραλία τον 19ο αιώνα άρχισε μετά το 1880

Ο πρώτος Έλληνας ελεύθερος μετανάστης που έφτασε στην Αυστραλία ίσως να ήταν κάποιος ναυτικός ονόματι Τζών Πήτερς, που έφτασε στο Σίδνεϊ το 1838, ενώ η πρώτη Ελληνίδα ήταν κάποια Αικατερίνη Πλέσσα, που έφτασε στην Αυστραλία το 1853. Έτσι, λίγο πριν την ανακάλυψη των πλούσιων κοιτασμάτων χρυσού στην Αυστραλία, είναι ζήτημα αν υπήρχαν περισσότεροι από 4-5 Έλληνες εγκατεστημένοι εκεί. Η ανακάλυψη χρυσού δεν αύξησε ιδιαίτερα το μεταναστευτικό ρεύμα από την Ελλάδα προς την Αυστραλία, όπως συνέβη με μετανάστες από άλλες χώρες. Γεγονός πάντως, είναι ότι το 1880 υπήρχαν στην Αυστραλία περίπου 150 Έλληνες, παρόλο που στο μεταξύ ο συνολικός πληθυσμός της χώρας είχε σχεδόν τριπλασιαστεί – κύρια λόγω των νέων μεταναστών.

Το πρώτο κύριο μεταναστευτικό ρεύμα από την Ελλάδα προς την Αυστραλία τον 19ο αιώνα άρχισε μετά το 1880. Η απογραφή του 1891 αναφέρει την ύπαρξη 482 ατόμων γεννημένων στην Ελλάδα. Ο αριθμός αυτός, όπως και όλοι οι επόμενοι που αναφέρονται σε απογραφές ή εκτιμήσεις, είναι οπωσδήποτε συντηρητικός, αφού δεν συμπεριλαμβάνει τους Έλληνες που γεννήθηκαν στην Αυστραλία, όπως και αυτούς που, για τον ένα ή άλλο λόγο, δεν θέλησαν να καταγραφούν σαν Έλληνες. Αυτοί οι μετανάστες κατάγονταν κύρια από τα Κύθηρα, την Ιθάκη και το Καστελόριζο, και ήταν αυτοί που έθεσαν τα θεμέλια της Ελληνο-Αυστραλιανής παροικίας και προκάλεσαν το φαινόμενο της αλυσιδωτής μετανάστευσης, το οποίο οδήγησε στην αύξηση του Ελληνικού στοιχείου στην Αυστραλία σε 878 άτομα το 1901 και 1.798 άτομα το 1911. Η αύξηση του Ελληνικού πληθυσμού στην Αυστραλία συνεχίστηκε με τους ίδιους ρυθμούς μέχρι μετά το 1950. Έτσι, το 1921 ο Ελληνικός πληθυσμός της Αυστραλίας αριθμούσε 3.654 άτομα γεννημένα στην Ελλάδα, ενώ το 1933 υπήρχαν 8.337 Έλληνες στην Αυστραλία και το 1947 12.291.

Ελληνικό γλέντι με σπάσιμο πιάτων στο Darwin, Australia.

Μετά το 1952 η αύξηση του Ελληνικού στοιχείου στην Αυστραλία ήταν ραγδαία. Πράγματι, από το 1953 μέχρι το 1956 έφτασαν στην Αυστραλία σαν μετανάστες περίπου 30.000 Έλληνες, αυξάνοντας έτσι τον Ελληνισμό της Αυστραλίας σε 25.862 άτομα το 1954. Η μετανάστευση από την Ελλάδα κορυφώθηκε από το 1961 μέχρι το 1966, περίοδο κατά την οποία περίπου 69.000 Έλληνες εγκαταστάθηκαν στην Αυστραλία. Οι Έλληνες αριθμούσαν 77.333 το 1961 και 160.200 το 1971.

Μετά το 1970 το μεταναστευτικό ρεύμα μειώθηκε και πάλι δραστικά, ενώ ήδη είχε αρχίσει μια αντίστροφη μετακίνηση μεταναστών προς την Ελλάδα. Φυσικά, οι αριθμοί αυτοί δεν αντιστοιχούν στο σύνολο του Ελληνικού στοιχείου της Αυστραλίας, μια και αφορούν μόνον άτομα γεννημένα στην Ελλάδα, δηλαδή μετανάστες πρώτης γενιάς. Οπωσδήποτε όμως δίνουν μια σχετικά ακριβή αίσθηση της κινητικότητας Ελλήνων προς την Αυστραλία και μια εκτίμηση για το σύνολο του Ελληνικού στοιχείου στην Αυστραλία.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s