Τουρκικός στρατός στην Κύπρο για λόγους στρατηγικής

Η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο δεν έχει να κάνει τόσο με τους Τουρκοκύπριους όσο με τις γεωστρατηγικές βλέψεις της Άγκυρας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Για την ίδια την Τουρκία οι δυνάμεις που βρίσκονται στο βόρειο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου διαδραματίζουν έναν στρατηγικής σημασίας ρόλο, τόσο σ’ ό,τι αφορά τη διατήρηση της ισορροπίας με την Ελλάδα όσο και στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, η οποία έχει αποκτήσει έναν ξεχωριστό ρόλο μετά τις ανακαλύψεις υδρογονανθράκων. Είναι εμφανές -για τους αναλυτές- πως την αδυναμία που νιώθει η Τουρκία στον χώρο του Αιγαίου απέναντι στην Ελλάδα προσπαθεί να την ισοζυγίσει με την ισχύ που έχει στην κατεχόμενη Κύπρο.

Τα όσα αναφέρονται στην τελευταία μελέτη-έκθεση της τουρκικής δεξαμενής σκέψης EDAM για την εξωτερική πολιτική και ασφάλεια είναι άκρως δεικτικά του πώς η Άγκυρα βλέπει διάφορα ζητήματα. Στην περίπτωση της Κύπρου καταγράφεται με ευθύτητα η σημασία που έχει η διατήρηση δυνάμεων στο νησί. Η στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο, σε συνάρτηση με την απόκτηση ενός αεροπλανοφόρου για μεταφορά ελαφρών πτητικών μέσων, στόχο έχει να ενισχύσει τη στρατιωτική επιρροή στη Μεσόγειο. Στην έκθεση, που υπογράφει ο αναλυτής αμυντικών θεμάτων Τσαν Κασαπόγλου, υπάρχει και ειδική αναφορά στην ιστορία των S-300. Και αποτελεί ένα δείγμα του πώς η τουρκική αντίδραση, με συγκεκριμένη στόχευση, μπορεί να επιφέρει αποτελέσματα.

Στο κεφάλαιο που αφορά την τουρκική παρουσία στην Κύπρο (στο βόρειο κατεχόμενο κομμάτι) σημειώνεται ότι είναι η παλαιότερη απ’ όλες τις άλλες περιοχές όπου υπάρχει παρουσία του τουρκικού στρατού και καταγράφονται τα εξής [όπως αναφέρονται στο κείμενο]:

1. Από γεωπολιτικής άποψης, δίνει στην Άγκυρα έναν σημαντικό μοχλό στη στρατιωτική ισορροπία της Ανατολικής Μεσογείου. Ανεξάρτητα από τις ιδεολογικές ή πολιτικές διαφορές, όλες οι τουρκικές κυβερνήσεις έχουν φροντίσει ώστε αυτό το πλεονέκτημα να διατηρηθεί.

2. Η κρίση των πυραύλων S-300 τη δεκαετία του ’90 είναι ένα καλό παράδειγμα της τουρκικής θέσης. Το 1997 οι Ελληνοκύπριοι επιχείρησαν να προμηθευτούν συστήματα αεροπορικής άμυνας S-300 PMU-1 από τη Ρωσική Ομοσπονδία, τα οποία θα μπορούσαν να καταστήσουν αδύναμη την υπεροχή της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας. Η απόφαση αυτή προκάλεσε μια σειρά από αντιδράσεις εκ μέρους της Τουρκίας που εφαρμόζονταν βαθμηδόν. Εκείνη την περίοδο η τουρκική κυβέρνηση είχε μιλήσει ακόμα και για τις πιθανότητες προληπτικών κτυπημάτων για καταστροφή των συστοιχιών, εάν η προμήθεια προχωρούσε. Ως απτό παράδειγμα αντίδρασης, η Τουρκία είχε προχωρήσει στην προσωρινή στάθμευση αριθμού μαχητικών F-16 στο παράνομο στρατιωτικό αεροδρόμιο του Λευκονοίκου. Τα μαχητικά ήταν πλήρως εξοπλισμένα και έτοιμα για δράση και έφεραν τους ισραηλινής κατασκευής πυραύλους αέρος-εδάφους «Ποπάι». Στη συνέχεια οι συστοιχίες μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα και σήμερα βρίσκονται στην Κρήτη.

3. Μαζί με την απομάκρυνση του ηγέτη του ΡΚΚ, Αμπντουλάχ Οτσιαλάν, από τη Ρωσία το 1998, η κρίση των πυραύλων S-300 είναι μια εκ των δύο σημαντικών πολιτικών κλιμάκωσης κρίσης που εφαρμόστηκαν από μέρους της Άγκυρας και είχαν επιτυχή αποτελέσματα.

4. Γιατί η στρατιωτική ανωτερότητα στο νησί της Κύπρου ήταν τόσο σημαντική για την Τουρκία; Ο όρος «γεωπολιτική σημασία της Κύπρου» αποτελούσε πάντα ένα κλισέ για την τουρκική στρατηγική κοινότητα. Σήμερα, το νησί παραμένει το επίκεντρο της ενεργειακής γεωπολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο, λόγω της ανακάλυψης κερδοφόρων πόρων υδρογονανθράκων. Ωστόσο, η Άγκυρα έδωσε μεγάλη σημασία στην Κύπρο πολύ πριν εμφανιστεί η ατζέντα των υδρογονανθράκων.

5. Το τουρκικό απόσπασμα στην Κύπρο θεωρείται ως επιθετική και συνάμα αποτρεπτική δύναμη στο στρατιωτικό ισοζύγιο ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία. Στο πλαίσιο αυτό υποστηρίζεται ότι η στρατικοποίηση των νησιών του Αιγαίου από την Ελληνική Πολεμική Αεροπορία παρέχει στην Αθήνα μια ανεκτίμητης αξίας δυνατότητα για αεροπορικές επιδρομές σε βάθος. Ωστόσο, η Τουρκική Πολεμική Αεροπορία δεν διαθέτει ανάλογη αποτρεπτική δυνατότητα, λόγω της γεωστρατηγικής θέσης που βρίσκονται οι αεροπορικές της βάσεις και οι οποίες δεν μπορούν να ενεργοποιήσουν αρκετές πτήσεις εντός της ελληνικής ενδοχώρας. Επιπρόσθετα, ο «Θρακικός Διάδρομος» είναι εξίσου στενός και απομακρυσμένος από στρατηγικούς στόχους στην Ελλάδα, γεγονός που αποκλείει μια αποφασιστική επιχείρηση επί του εδάφους από την Τουρκία, εις απάντηση μιας αιφνιδιαστικής αεροπορικής επίθεσης.

6. Το ισοζύγιο ναυτικών δυνάμεων ανάμεσα σε Τουρκία και Ελλάδα καθώς, επίσης, τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά του Αιγαίου, δεν επιτρέπουν τη διεξαγωγή μιας ολοκληρωμένης δραστηριότητας από το Τουρκικό Ναυτικό.

7. Οι τουρκικές δυνάμεις που βρίσκονται ανεπτυγμένες στην Κύπρο είναι μια μορφή απάντησης, καθαρά επιθετικής, με την απόκτηση ενός αριθμητικού πλεονεκτήματος έναντι των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων.

8. Μετά την πρόσφατη αποτυχία των συνομιλιών υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών θα ήταν δίκαιο να καταλήξει κανείς ότι οι μελλοντικές τουρκικές αναπτυξιακές δραστηριότητες στη Βόρεια Κύπρο θα παραμείνουν αμετάβλητες στο άμεσο μέλλον.

Η στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο

Η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στην κατεχόμενη Κύπρο είναι σε επίπεδο ενός σώματος στρατού (Baris Kuvvetleri Komutanligi-Διοίκηση Ειρηνευτικών Δυνάμεων, ΚΤΒΚ), στο οποίο υπάγονται μηχανοκίνητα τμήματα πεζικού, μια τεθωρακισμένη ταξιαρχία, συντάγματα κομάντος και ειδικών αποστολών και τμήματα υποστήριξης. Επιπρόσθετα, λόγω ειδικών ρυθμίσεων ανάμεσα στις αρχές του ψευδοκράτους και της Τουρκίας, ένας αριθμός θέσεων στη «Διοίκηση των Τουρκοκυπριακών Δυνάμεων Ασφαλείας» (Guvenlik Kuvvetleri Komutanligi-GKK) πληρώνονται από προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων της Τουρκίας.

Ανδρέας Πιμπίσιης “Φ”

>>> Αμερικανικό πλοίο στην κυπριακή ΑΟΖ αλλά την Navtex την εξέδωσαν οι …Τούρκοι στην Αττάλεια

One thought on “Τουρκικός στρατός στην Κύπρο για λόγους στρατηγικής

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s