Tο φάντασμα που στοιχειώνει την Κύπρο και πώς θα εξορκιστεί

Ο Χ. Χόπκινσον μερικά χρόνια πριν εκφωνήσει το «ποτέ» για την Κύπρο στο Αγγλικό Κοινοβούλιο.

Του Φίλιππου Στυλιανού

Aν κάτι θετικό βγήκε από το Κρανς Μοντανά, αυτό ήταν η δήλωση του νέου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ότι η Κύπρος πρέπει να γίνει ένα κανονικό κράτος. Δεν το διευκρίνισε, βέβαια, αλλά για να γίνει κανονικό κράτος, δεν πρέπει να έχει εγγυητές και ξένα στρατεύματα. Με άλλα λόγια, πρέπει να εξορκιστεί το φάντασμα που στοιχειώνει  την Κύπρο εδώ και εξήντα τρία χρόνια: το φάντασμα του Χόπκινσον.

Για τους νεώτερους που δεν τον γνωρίζουν και για του παλιότερους που τον έχουν ξεχάσει, ο Χένρυ Χόπκινσον ήταν ο Υφυπουργός Αποικιών της συντηρητικής κυβέρνησης της τότε Μεγάλης ακόμα Βρετανίας, ο οποίος τον Ιούλιο του 1954 με κάθε επισημότητα, καταδίκασε την Κύπρο σε υποτέλεια εσαεί.

Σε συζήτηση στη Βουλή των Κοινοτήτων για το μέλλον του νησιού, ο κ. Χόπκινσον δήλωσε – άκουσον άκουσον: «Ήταν πάντα αντιληπτό και συμφωνημένο (“understood and agreed) ότι υπάρχουν ορισμένα εδάφη της Κοινοπολιτείας, τα οποία, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών τους, δεν μπορούν ποτέ να αναμένουν ότι θα γίνουν πλήρως ανεξάρτητα».

H μεγάλη ειρωνεία είναι ότι ο Χόπκινσον μιλούσε εκ μέρους της τελευταίας κυβέρνησης του πρωθυπουργού της νίκης  Ουίνστον Τσώρτσιλ, ο οποίος, τις δύο φορές που είχε έρθει στην Κύπρο, άλλα έλεγε. Τον Οκτώβρη του 1907, απαντώντας στο αίτημα για ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, δήλωνε ότι «τέτοια ποθητή ολοκλήρωση αναμφίβολα θα πραγματοποιηθεί στο πλήρωμα του χρόνου». Τον Ιανούαριο του 1943, διαπιστώνοντας ιδίοις όμμασι τη συνεισφορά των Κυπρίων στην πολεμική προσπάθεια των Συμμάχων εναντίον του Άξονα, υποσχέθηκε ότι «…το όνομα της Κύπρου θα περιληφθεί στον κατάλογο εκείνων που τους αξίζει ανταμοιβή».

Τώρα, γιατί και πώς αντί για ανταμοιβή εισπράξαμε το «ποτέ» και τις αγχόνες από τη χώρα του, ποτέ δεν μας το εξήγησε ούτε ο ίδιος, ούτε κανένας άλλος. Αλλά το τί εννοούσε ο Χόπκινσον,  το είδαμε λίγα χρόνια αργότερα με τις Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου και το δοτό σύνταγμα του 1960.

Γιατί δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί λογικά να ισχυριστεί ότι η Κύπρος είχε γίνει τότε πλήρως ανεξάρτητη. Πρώτα-πρώτα, δύο μεγάλα κομμάτια της συνολικής έκτασης 99 τετραγωνικών μιλίων, από τα ωραιότερα, παρέμειναν υπό αγγλική κυριαρχία. Πολλά άλλα σημεία του νησιού θα συνέχιζαν να αισθάνονται έντονα την βρετανική παρουσία υπό τύπον στρατιωτικών ασκήσεων, διευκολύνσεων, προνομίων κ.λ.π..   Το κυριότερο, βέβαια, ήταν ότι το κράτος που προέκυψε θα ήταν δεμένο στο άρμα όχι μιας μόνο δύναμης, αλλά τριών δήθεν εγγυητριών, με μονομερές μάλιστα δικαίωμα επέμβασης. Κι όλα αυτά χωρίς να ρωτηθεί ο κυπριακός λαός.

Τότε, ασφαλώς, κανείς δεν το είχε συνειδοτοποιήσει αυτό, μέσα στο παραλήρημα του «Νενικήκαμεν», που διαλάλησε ως Εθνάρχης ο Μακάριος. Ούτε κι ο ίδιος φαίνεται να το είχε καταλάβει, μέχρι που το 1961 επισκέφθηκε επίσημα την Άγκυρα κι ο Τούρκος πρωθυπουργός Ισμέτ Ινονού του σφύριξε στο αυτί πως η Τουρκία ως εγγυήτρια δύναμη είχε λόγο για το τι γίνεται στην Κύπρο.

Βέβαια, το 1960 ο Χόπκινσον δεν ήταν ακόμα φάντασμα, αφού θα μακροημέρευε μέχρι τα 94 του χρόνια, το 1996.. Όλα αυτό το διάστημα, θα ένιωθε σίγουρα ως ο πιο δικαιωμένος και επαληθευμένος πολιτικός, ζώντας όλα τα συγκλονιστικά γεγονότα που προκάλεσε η διά στόματός του άρνηση της πλήρους δημοκρατικής χειραφέτησης της Κύπρου: τουρκοανταρσία το 1963, τουρκικοί βομβαρδισμοί της Τηλλυρίας το 1964, Κοφίνου το 1967, εμφύλια πάθη και προδοσία με κορύφωση το 1972-74 και το εφιαλτικό επιστέγασμα από τότε της εισβολής και κατοχής.

Το φάντασμα του Χόπκινσον έκανε την πρώτη του δημόσια εμφάνιση όταν η Κυπριακή Δημοκρατία «κινδύνευε» να γίνει πλήρως ανεξάρτητη με την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ισότιμη συμμετοχή στους Ευρωπαϊκούς θεσμούς και στο κεκτημένο, πρόσφερε τη λύση σε όλα τα πολιτικά και οικονομικά προβλήματα, που στέκονταν εμπόδιο στην επανένωση του νησιού. Η Κύπρος θα μπορούσε επιτέλους να γίνει ένα φυσιολογικό κράτος για όλους τους πολίτες της.  Αλλά, αυτή η ιδέα και μόνον, έκανε τον Χόπκινσον πριν καλά – καλά τον σκεπάσει το χώμα, να βγει από τον τάφο του και να πάρει τη μορφή του συμπατριώτη του Λόρδου Ντέιβιντ Χάνι για να εμποδίσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Έτσι μας ήρθε υποχθονίως  το Σχέδιο Ανάν για ένα κράτος ζόμπι στους κόλπους της ΕΕ, το οποίο, παρά την αγιαστούρα της λαϊκής βούλησης, ακόμα μας γυροφέρνει μαζί με το φάντασμα του Χόπκινσον.

Στο Κρανς Μοντανά, όλοι έβλεπαν το φάντασμα να κυκλοφορεί ανάμεσά τους και να ανακατεύεται στις διαπραγματεύσεις, αλλά μόνο ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών κ. Γκουτέρες είχε το σθένος να το δείξει με το δάκτυλο. Ίσως επειδή είναι καινούργιος  και δεν ήξερε ότι είχε να κάνει με φαντάσματα στο Κυπριακό. Θα πρέπει, λοιπόν, πριν συνεχιστούν οι προσπάθειες, όπως όλοι διαβεβαιώνουν, να εξορκιστεί το φάντασμα του Χόπκινσον. Και η μέθοδος του εξορκισμού μια μπορεί να είναι: να φανερωθούν αυτοί που ανέκαθεν «αντιλαμβάνονται και συμφωνούν» ότι η Κύπρος δεν μπορεί να ελπίζει ότι μπορεί να γίνει ποτέ πλήρως ανεξάρτητη, και να πουν σε επήκοον της οικουμένης αν εξακολουθούν να πιστεύουν και να υποστηρίζουν τέτοιο πράγμα τον 21ο αιώνα. Και να εξηγήσουν ποιές είναι  οι «ιδιαίτερες συνθήκες» για τις οποίες καταδικάζουν το νησί και τους ανθρώπους του σ’ αυτή τη μαύρη μοίρα. Όχι πως δεν τις ξέρουμε – τώρα βέβαια θα έχουν προστεθεί   και τα ενεργειακά κοιτάσματα – αλλά θέλουμε να το ακούσουμε από τους ίδιους.

Στη συνέχεια,  θα πρέπει να απαιτήσουμε από αυτούς που παριστάνουν τους ταγούς της ανθρωπότητας, να τοποθετηθούν ξεκάθαρα αν τα φαντάσματα μπορούν την σήμερον ημέρα να καθορίζουν το μέλλον των λαών.  Κι αυτό πρέπει να γίνει άμεσα, πριν ο Γκουτέρες συνηθίσει κι αυτός τα φαντάσματα και κάνει όπως οι άλλοι πως δεν τα βλέπει…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s