ΕΕ: Εναρμόνιση Τουρκοκυπρίων από την… πίσω πόρτα

Γράφει ο Παύλος Ξανθούλης, Βρυξέλλες

Επικίνδυνο παιγνίδι με επίκεντρο τη διατήρηση της διαδικασίας εξοικείωσης/εναρμόνισης των Τουρκοκυπρίων με το Κοινοτικό Κεκτημένο, παρά την απουσία συνομιλιών για την επίτευξη λύσης στο Κυπριακό, επιχειρεί να στήσει η Κομισιόν.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», ο Πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και οι στενοί του συνεργάτες επιχειρούν να εξεύρουν τρόπους συνέχισης της εξοικείωσης/εναρμόνισης των Τουρκοκυπρίων αν και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έχει καταστήσει σαφές προς τις Βρυξέλλες ότι η εν λόγω διαδικασία θα πρέπει να πηγαίνει «χέρι-χέρι» με τις απευθείας συνομιλίες προκειμένου να μη δημιουργηθεί θέμα αυτονόμησης σχέσεων μεταξύ Ε.Ε. – Τουρκοκυπρίων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Άλλωστε, η διαδικασία εναρμόνισης αφορά υποψήφια προς ένταξη κράτη και η παραχώρηση που έκανε η Λευκωσία για την εξοικείωση της τουρκοκυπριακής κοινότητας με την ευρωπαϊκή νομοθεσία αφορούσε αποκλειστικά την προοπτική επίλυσης του Κυπριακού, παράλληλα με τις απευθείας συνομιλίες, και με στόχο την άρση της αναστολής του κεκτημένου στο βόρειο τμήμα της Κύπρου.

Και ως εκ τούτου, δεν θα μπορούσε να αποτελέσει λευκή επιταγή προς τον κ. Γιούνκερ και τους επιτρόπους του για να εξοικειώνουν δομές του ψευδοκράτους με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, ανεξαρτήτως της προοπτικής λύσης του πολιτικού προβλήματος στην Κύπρο.

Το πλέον δε μεμπτό στοιχείο για τον Πρόεδρο της Κομισιόν αποτελεί η άνεση με την οποία αθετεί τις υποσχέσεις που έχει αναλάβει έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στην προσπάθειά του να πείσει τον Πρόεδρο Αναστασιάδη να αποδεχθεί τη διαδικασία εξοικείωσης των Τ/κ με το κεκτημένο, στη διάρκεια των απευθείας συνομιλιών, πριν καν φτάσουμε σε ακτίνα λύσης, ο κ. Γιούνκερ είχε ανταλλάξει επιστολές με τον Κύπριο Πρόεδρο.

Στο πλαίσιο των επιστολών αυτών, τις οποίες ο «Φ» έχει εξασφαλίσει, ο κ. Γιούνκερ συμφώνησε με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη ότι η διαδικασία εξοικείωσης των Τ/κ μπορεί να λαμβάνει χώρα μόνο παράλληλα με τις απευθείας συνομιλίες και αναλόγως της προόδου που επιτυγχάνεται για λύση του Κυπριακού. Συγκεκριμένα, ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, σε επιστολή ημερομηνίας 27 Ιουνίου 2016, αναφέρει προς τον Πρόεδρο Αναστασιάδη: «…κατανοώ τους υποκείμενους πολιτικούς προβληματισμούς της δήλωσής σας ότι η ταχύτητα της εργασίας της (σ.σ. ad hoc δικοινοτικής) επιτροπής (σ.σ. για την εξοικείωση των Τ/κ με το κεκτημένο) θα πρέπει να πηγαίνει χέρι-χέρι με τη ταχύτητα και την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις αυτές καθεαυτές…».

Ωστόσο η κατανόηση που εμφανίζεται να έχει επιδείξει ο Πρόεδρος της Κομισιόν, διά της επιστολής του προς τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, έμεινε μόνο στα λόγια. Στην πράξη, ο κ. Γιούνκερ και η ομάδα του λειτουργούν εντελώς διαφορετικά. Η Κομισιόν θεωρεί ότι η διαδικασία εξοικείωσης των Τ/κ με το κεκτημένο πρέπει να συνεχιστεί, παρά το γεγονός ότι η προοπτική επίλυσης του Κυπριακού είναι επί του παρόντος ανύπαρκτη και η τουρκική πλευρά, Άγκυρα και ψευδοκράτος, παραπέμπουν πλέον σε σχέδιο β’, κάνοντας λόγο για λύση εκτός των παραμέτρων των Ηνωμένων Εθνών.

Όπως δε πληροφορείται ο «Φ», οι Βρυξέλλες έχουν ενημερώσει τη Λευκωσία ότι προσανατολίζονται να συνεχίσουν την εξοικείωση των Τ/κ με το κεκτημένο, στο πλαίσιο του «Χρηματοδοτικού Κανονισμού» της Ε.Ε. για την τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Σημειώνεται ότι κάποιες ενέργειες προς την κατεύθυνση εξοικείωσης των Τ/κ με το κεκτημένο είχαν χρηματοδοτηθεί και παλαιότερα στο πλαίσιο του Χρηματοδοτικού Κανονισμού. Ωστόσο, η διαδικασία που επιχειρείται τώρα να συντηρηθεί και να διατηρηθεί εν ζωή από τον κ. Γιούνκερ και την ομάδα του δεν είναι αυτή των μεμονωμένων ενεργειών, αλλά αυτή που είχε εγκαθιδρυθεί και θεσμοθετηθεί στη βάση της ad hoc δικοινοτικής επιτροπής. Συνεπώς, πρόκειται για ένα διαφορετικό, οργανωμένο πλαίσιο εξοικείωσης των Τουρκοκυπρίων με το κεκτημένο που επιχειρεί να συντηρήσει η Κομισιόν, χρησιμοποιώντας ως μέσο τον Χρηματοδοτικό Κανονισμό.

Σημειώνεται ότι υπέρ της συνέχισης της εξοικείωσης των Τουρκοκυπρίων με το Κοινοτικό Κεκτημένο έχει ταχθεί και ο τέως Ειδικός Σύμβουλος του Γ.Γ. του ΟΗΕ, Έσπεν Μπαρθ Άιντε. «Όλως τυχαίως» ανάλογη στάση τηρεί και το Λονδίνο, το οποίο είχε μάλιστα παρέμβη προς τις Βρυξέλλες ζητώντας επιτάχυνση των διαδικασιών εξοικείωσης/εναρμόνισης των Τουρκοκυπρίων με το κεκτημένο, θεωρώντας ως δεδομένο ότι οι συνομιλίες στο Κραν Μοντάνα θα οδηγούνταν σε λύση του Κυπριακού.

Όπως αποκαλύψαμε, μετά τη κατάρρευση της διαδικασίας στο Κραν Μοντάνα και το αδιέξοδο στις απευθείας διαπραγματεύσεις, η Λευκωσία ενημέρωσε τις Βρυξέλλες ότι οι εργασίες της ad hoc δικοινοτικής επιτροπής αναστέλλονται και μαζί και η διαδικασία εξοικείωσης των Τ/κ με το κεκτημένο. Η Κυβέρνηση κοινοποίησε την απόφασή της προς τον επικεφαλής της Υπηρεσίας Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων της Κομισιόν Μάρτεν Φερβέι.

Υπενθυμίζεται ότι το αίτημα για εξοικείωση/εναρμόνιση των Τουρκοκυπρίων με το Κοινοτικό Κεκτημένο υποβλήθηκε από κοινού (!) προς τις Βρυξέλλες, από τους διαπραγματευτές της ε/κ πλευράς Ανδρέα Μαυρογιάννη και της τ/κ πλευράς Οζντίλ Ναμί.

Οι δύο διαπραγματευτές έδωσαν κοινό έγγραφο στις Βρυξέλλες, ζητώντας όπως δρομολογηθούν διαδικασίες προκειμένου να καταστεί δυνατή η εφαρμογή μιας ενδεχόμενης λύσης από την πρώτη κιόλας μέρα. Πρόκειται για το πρώτο επίσημο δικοινοτικό αίτημα που έχει υποβληθεί στην έδρα της Ε.Ε., υποκαθιστώντας ουσιαστικά την Κυπριακή Δημοκρατία πριν καν τη λύση του Κυπριακού και δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα, τα οποία δεν έχουν απαντηθεί ποτέ.

Κρέμονται από το Βερολίνο

Από το Βερολίνο κρέμεται κυριολεκτικά η δρομολόγηση της αναβάθμισης της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας. Η Γερμανία έχει ζητήσει από τις Βρυξέλλες να παγώσουν τη διαδικασία, στο πλαίσιο επιστολής που απηύθυνε ο ΥΠΕΞ Σίγμαρ Γκάμπριελ προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ε.Ε. Φεντερίκα Μογκερίνι και τον Επίτροπο Διεύρυνσης Γιοχάνες Χαν.

Ωστόσο, κύκλοι της Κομισιόν αποδίδουν μάλλον προεκλογικό χρώμα στη νέα ένταση που προκλήθηκε στις σχέσεις Βερολίνου και Άγκυρας και θεωρούν ότι η νέα κυβέρνηση, που θα προκύψει στη Γερμανία μετά τις εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου, θα χαμηλώσει τους τόνους και θα ανάψει πράσινο φως για την έναρξη διαβουλεύσεων προς αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας.

Δεν είναι προφανώς τυχαίο ότι ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ δεσμεύτηκε προς τον Ταγίπ Ερντογάν, γραπτώς, στο πλαίσιο του περιβόητου οδικού χάρτη, για έναρξη διαβουλεύσεων προς αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας, στα τέλη του 2017, λαμβάνοντας υπόψη, όπως λέγεται, και τη διεξαγωγή των εκλογών στη Γερμανία.

Η Κομισιόν φροντίζει μάλιστα να προτάσσει ως δέλεαρ τα οικονομικά οφέλη που θα προκύψουν για τις χώρες της Ε.Ε. από μια ενδεχόμενη αναβαθμισμένη τελωνειακή σχέση με την Τουρκία, καθώς εκτιμάται ότι ο εμπορικός όγκος συναλλαγών των «2» θα υπερδιπλασιαστεί και, από 140 δισεκατομμύρια ευρώ, θα ξεπεράσει τα 300 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Ουσιαστικό εμπόδιο αποτελεί η Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία ορθώς ενίσταται στην αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας, όσο η Άγκυρα δεν υλοποιεί την υφιστάμενη τελωνειακή ένωση στη βασική της μορφή και δεν ανοίγει –ως οφείλει– τα τουρκικά λιμάνια προς την Κυπριακή Δημοκρατία.

Ωστόσο, η θέση αυτή δεν εξασφαλίζει την «κατανόηση» της Κομισιόν, ούτε και της πλειοψηφίας των κρατών-μελών, τα οποία βλέπουν την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης ως το βασικό εργαλείο για την άτυπη υποκατάσταση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας, που έχει ντε φάκτο καταστεί ανενεργή.

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις προσλαμβάνει το «νομικό κομμάτι» της λήψης αποφάσεων. Γίνεται κατανοητό ότι σε περίπτωση που θα απαιτηθεί ομοφωνία για την έναρξη διαβουλεύσεων προς αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας, τότε η Λευκωσία θα έχει τη δυνατότητα να μπλοκάρει τη διαδικασία ασκώντας βέτο. Σε αντίθετη περίπτωση, η κυπριακή Κυβέρνηση δεν θα έχει αυτή τη δυνατότητα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Βλέπουν επανεκκίνηση Οκτώβριο

Σενάρια επανεκκίνησης των απευθείας διαπραγματεύσεων τον Οκτώβριο, με στόχο τη δρομολόγηση διαδικασιών άμεσης λύσης του Κυπριακού πριν το τέλος του έτους, σερβίρουν κύκλοι της Ε.Ε.

Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι οι ίδιοι κύκλοι προσδοκούν όπως η Λευκωσία βάλει νερό στο κρασί της και συμβιβαστεί με τις θέσεις της Άγκυρας στα ζητήματα ασφάλειας και εγγυήσεων. Παρά την επιεικώς απαράδεκτη στάση που δημοσίως τήρησε η τουρκική πλευρά στο Κραν Μοντάνα, οι ίδιοι κύκλοι υποστηρίζουν ότι «την κρίσιμη στιγμή ο Ερντογάν θα επιδείκνυε την απαραίτητη ελαστικότητα», θέση η οποία δεν απορρέει ούτε από τη συμπεριφορά που επέδειξε η Άγκυρα στο τραπέζι των διαβουλεύσεων, αλλά ούτε και από τις δημόσιες θέσεις που διατυπώθηκαν στο Κραν Μοντάνα και στη μετά των συνομιλιών εποχή.

Άλλωστε, η δήλωση του ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου, αμέσως μετά την κατάρρευση της διαδικασίας στην Ελβετία, για «λύση εκτός των παραμέτρων του ΟΗΕ», αποτελεί πλέον πυξίδα των τοποθετήσεων της τουρκικής πλευράς. Συνεπώς, όχι μόνο τυχαία δεν ήταν, αλλά είχε μελετηθεί και οργανωθεί από το καθεστώς Ερντογάν.

Παύλος Ξανθούλης   «Φ»

>>> Δήμαρχος Μόρφου:Τα κονδύλια ΕΕ προς Τ/κ δημιουργούν τετελεσμένα

One thought on “ΕΕ: Εναρμόνιση Τουρκοκυπρίων από την… πίσω πόρτα

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s