«Απρόσκοπτη» εναρμόνιση Τ/κ ζητούν Άγκυρα και Ακιντζί

Παύλος Ξανθούλης – Ανταπόκριση από Βρυξέλλες 

«Ανάσταση» της ad hoc δικοινοτικής επιτροπής για «απρόσκοπτη» εξοικείωση/εναρμόνιση των Τουρκοκυπρίων με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, προσδοκούν να εξασφαλίσουν Άγκυρα και Μουσταφά Ακιντζί, με τις πλάτες του ΟΗΕ και της Κομισιόν.

Η ad hoc δικοινοτική επιτροπή έχει αναστείλει τις εργασίες της, μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά και απόφαση της Λευκωσίας, η οποία ενημέρωσε τις Βρυξέλλες, «υπενθυμίζοντας» ότι η εξοικείωση/εναρμόνιση των Τουρκοκυπρίων προϋποθέτει την παράλληλη διεξαγωγή απευθείας διαπραγματεύσεων για λύση του Κυπριακού.

Ωστόσο, όπως πληροφορείται ο «Φ», το τουρκικό ΥΠΕΞ εκδήλωσε παρεμβάσεις στην έδρα της Ε.Ε, προκειμένου να διασφαλιστεί η «απρόσκοπτη» (uninterrupted) εξοικείωση των Τ/κ με το κεκτημένο, ανεξαρτήτως της συνέχισης ή μη των απευθείας διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, θέση που μετέφερε προς τις Βρυξέλλες και ο Τ/κ διαπραγματευτής Οζντίλ Ναμί, ενώ ανάλογο μήνυμα περιλαμβάνεται και στην επιστολή που απέστειλε, πριν από μερικές μέρες, ο Μουσταφά Ακιντζί προς τον Πρόεδρο της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.

Όπως προκύπτει ευθέως από τις τουρκικές παρεμβάσεις, στόχος της Άγκυρας και του κατοχικού καθεστώτος, είναι η δημιουργία μιας αυτονομημένης σχέσης με την Ε.Ε, για εξοικείωση/εναρμόνιση των Τουρκοκυπρίων με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, όπως ισχύει για αναγνωρισμένα υποψήφια προς ένταξη κράτη, κάτι που απορρίπτει κατηγορηματικά η Λευκωσία, για ευνόητους λόγους που σχετίζονται με την αναβάθμιση του ψευδοκράτους.

Ωστόσο, το πλέον επικίνδυνο στοιχείο του παιχνιδιού που επιχειρείται να στηθεί, δεν αφορά στις επιδιώξεις της τουρκικής πλευράς. Αλλά, στην υποστηρικτική τάση που έχει διαμορφωθεί στους κόλπους του ΟΗΕ και της Ε.Ε, για διαφορετικούς λόγους. Όχι για αναβάθμιση του ψευδοκράτους, αλλά προκειμένου όπως υποστηρίζεται, η τ/κ κοινότητα να καταστεί όσον το δυνατόν περισσότερο εξοικειωμένη/εναρμονισμένη με το κεκτημένο και να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος, σε περίπτωση δημιουργίας συνθηκών λύσης του Κυπριακού προβλήματος. Αυτή ήταν και η επιχειρηματολογία που ανέπτυξε ο τέως ειδικός σύμβουλος του Γ.Γ Έσπεν Μπαρθ Άιντε, ο οποίος είχε φροντίζει να τοποθετηθεί επί του ζητήματος πριν αποχωρήσει από τη θέση του, καθορίζοντας το στίγμα προθέσεων του ΟΗΕ.

Στην ίδια γραμμή κινείται και η Κομισιόν, η οποία όπως αποκάλυψε ο «Φ», προσανατολίζεται να συνεχίσει την εξοικείωση/εναρμόνιση της Τ/κ κοινότητας, από την «πίσω πόρτα», διαθέτοντας κονδύλια προς αυτή τη κατεύθυνση, μέσω του Κανονισμού για τη Χρηματοδότηση των Τουρκοκυπρίων. Η διαδικασία αυτή ίσχυε και στο παρελθόν, αλλά υπολείπεται του εύρους της εναρμονιστικής διαδικασίας που λάμβανε χώρα στο πλαίσιο της ad hoc δικοινοτικής επιτροπής.

Σε κάθε περίπτωση, η προσπάθεια της Κομισιόν να διατηρήσει εν ζωή την εξοικείωση/εναρμόνιση των Τ/κ, παρά την απουσία διαπραγματεύσεων για λύση του Κυπριακού, συνιστά αθέτηση δεσμεύσεων που παρείχε ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ προς τον Νίκο Αναστασιάδη, καθώς ο Πρόεδρος της Κομισιόν είχε αναγνωρίσει ότι η επίμαχη διαδικασία θα έπρεπε να κινείται μόνο παράλληλα με τις απευθείας διαπραγματεύσεις για λύση του Κυπριακού (βλέπε άλλη στήλη) και όχι αυτόνομα. Άριστα ενημερωμένοι διπλωματικοί κύκλοι θεωρούν ως δεδομένο ότι τις προσεχείς βδομάδες θα εκδηλωθούν ενέργειες για «ανάσταση» της ad hoc δικοινοτικής επιτροπής, τόσο από τον ΟΗΕ, όσο και από τις Βρυξέλλες, ώστε να συνεχιστεί μια γενικευμένη προσπάθεια εξοικείωσης/εναρμόνισης των Τ/κ και να μην περιοριστεί στο πλαίσιο του Χρηματοδοτικού Κανονισμού.

Δεν είναι προφανώς τυχαίο ότι στο προσχέδιο της πρόσφατης έκθεσης που υιοθέτησε η Ευρωβουλή για τη Τουρκία, είχε περιληφθεί παράγραφος για «απρόσκοπτη» (uninterrupted) συνέχιση της διαδικασίας εξοικείωσης/εναρμόνισης των Τουρκοκυπρίων. Όπως είχαμε δημοσιεύσει, η επίμαχη παράγραφος, η οποία όλως τυχαίως υιοθετούσε το ίδιο λεκτικό με τις παρεμβάσεις της Άγκυρας στην Ε.Ε και την επιστολή Ακιντζί, (για απρόσκοπτη εναρμόνιση των Τ/κ), είχε υπαγορευθεί από τη Κομισιόν. Εν τέλει απαλείφθηκε μετά από προσπάθειες που κατέβαλαν συντονισμένα οι Κύπριοι ευρωβουλευτές και το ΥΠΕΞ, ενώ ρόλο-κλειδί προς αυτή τη κατεύθυνση είχε διαδραματίσει η Ευρωπαϊκή Ενωτική Αριστερά (ΑΚΕΛ) που είχε ζητήσει δια τροπολογίας την απάλειψη της προβληματικής παραγράφου.

Υπενθυμίζεται ότι η εμπλοκή της Κομισιόν για εξοικείωση/εναρμόνιση των Τ/κ, στο πλαίσιο της ad hoc δικοινοτικής επιτροπής, εκδηλώθηκε κατόπιν δικοινοτικού αιτήματος που υπέβαλαν από κοινού, ο Ανδρέας Μαυρογιάννης και ο Οντίλ Ναμί, στην έδρα της Ε.Ε. Η επίσκεψη Μαυρογιάννη και Ναμί στις Βρυξέλλες είχε χαρακτηρισθεί ως «ιστορική», λόγω του δικοινοτικού της χαρακτήρα και όπως είχαμε αποκαλύψει, σφραγίστηκε με την υποβολή κοινού εγγράφου, δια του οποίου οι δύο κοινότητες-και όχι η Κυπριακή Δημοκρατία (!)-ζήτησαν την εμπλοκή της Ε.Ε προκειμένου να διασφαλισθεί η λειτουργικότητα μιας ενδεχόμενης λύσης του Κυπριακού προβλήματος, από τη πρώτη κιόλας μέρα. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το δικοινοτικό έγγραφο Μαυρογιάννη-Ναμί περιλαμβάνει «μια λίστα προτεραιοτήτων του κεκτημένου», για διασφάλιση της λειτουργίας του τελωνείου και της ελεύθερης διακίνησης γεωργικών και φυτοϋγεινονομικών προϊόντων, σε όλο το νησί, καθώς και την επιβολή κάποιων μεταβατικών περιόδων, όπου αυτό κριθεί απαραίτητο, συνεπεία ενδεχόμενης λύσης και κατάργησης του Κανονισμού για την Πράσινη Γραμμή.

Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης και ο Οζντίλ Ναμί υπέβαλαν το δικοινοτικό έγγραφο προς τη Κομισιόν πριν από 18 περίπου μήνες, στις 4 Φεβρουαρίου 2016. Από τότε μέχρι και σήμερα, ούτε ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, αλλά ούτε και ο ίδιος ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, δεν μπήκαν στον κόπο να εξηγήσουν γιατί το αίτημα προς τη Κομισιόν δεν υποβλήθηκε από το νόμιμο κράτος, τη Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά από τις δύο κοινότητες. Το δικοινοτικό αίτημα προκαλεί εύλογα ερωτηματικά, ενώ είχε δώσει και επιχειρήματα στην Άγκυρα, κύκλοι της οποίας, ισχυρίστηκαν ότι η δικοινοτική επίσκεψη Μαυρογιάννη-Ναμί, αντανακλά τη δήθεν «διφυή υπόσταση» του «συνεταιριστικού κράτους» που επιδιώκεται να δημιουργηθεί στη Κύπρο…

Σημειώνεται ότι ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας απέστειλε πριν από μερικές βδομάδες επιστολή στον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ για τη κατάρρευση των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά και ο Πρόεδρος της Κομισιόν αισθάνθηκε την ανάγκη να απαντήσει με επιστολές όχι μόνο προς τον Νίκο Αναστασιάδη, αλλά και προς τον Τ/κ ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί.

Μεγάλες οι «πληγές»

Η κόντρα που μαίνεται μεταξύ Άγκυρας και Βερολίνου, με επίκεντρο τις συλλήψεις Γερμανών πολιτών από το καθεστώς Ερντογάν και τη χωρίς στοιχεία διασύνδεση γερμανικών επιχειρήσεων με την τρομοκρατία, προκαλεί πονοκέφαλο στις Βρυξέλλες. Η Κομισιόν προσδοκούσε ότι μετά τις εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου στη Γερμανία, η νέα κυβέρνηση της χώρας θα άναβε πράσινο φως για δρομολόγηση της διαδικασίας αναβάθμισης της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας. Ωστόσο, οι δριμύτατες πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ της Άγκυρας και του Βερολίνου (τόσο με τους Χριστιανοδημοκράτες, όσο και με τους Σοσιαλιστές, αλλά και με τους Πράσινους), έχουν οδηγήσει κύκλους της Κομισιόν να θεωρούν ότι «η επούλωση των πληγών, που έχουν ανοίξει, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί με συνοπτικές διαδικασίες και αυτοματισμούς, αμέσως μετά τις γερμανικές εκλογές». Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, «αναμένεται να απαιτηθεί κάποιος χρόνος, προκειμένου να αποκατασταθούν, σταδιακά, οι σχέσεις των δύο χωρών».

Συνεπώς, το χρονοδιάγραμμα εντός του οποίου δεσμεύτηκε ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ προς τον Ταγίπ Ερντογάν για έναρξη των συζητήσεων προς αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης στα τέλη του τρέχοντος έτους, είναι πολύ δύσκολο να τηρηθεί. Οι ίδιοι πάντως κύκλοι έσπευσαν να αναφέρουν ότι τα οικονομικά οφέλη που θα προκύψουν από μια ενδεχόμενη αναβαθμισμένη τελωνειακή ένωση με την Τουρκία παραπέμπουν σε υπερδιπλασιασμό του όγκου εμπορικών συναλλαγών με την Ε.Ε., καθώς στοιχεία που έγιναν γνωστά στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, στο Νταβός, κάνουν λόγο για εκτόξευση του εμπορίου, μεταξύ Ε.Ε. – Τουρκίας, από 140 δισεκατομμύρια ευρώ, σε 300 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. «Τα οικονομικά μεγέθη είναι πολύ μεγάλα για να παραβλεφθούν, σε μια εμπορική σχέση που θα είναι επωφελής για όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και για την Τουρκία» σημείωσε με νόημα κοινοτικός επίσημος, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το οικονομικό δέλεαρ θα κατευθύνει τη στάση που θα τηρήσουν όλα τα κράτη-μέλη, περιλαμβανομένης και της Γερμανίας.

Σημειώνεται ότι η Λευκωσία αντιδρά έντονα στην πρόταση της Κομισιόν για αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας, όσο η Άγκυρα δεν εφαρμόζει την υφιστάμενη τελωνειακή ένωση στη βασική της μορφή και δεν ανοίγει τα λιμάνια της προς την Κυπριακή Δημοκρατία.

Γιούνκερ: Αθέτησε υποσχέσεις

Πριν συναινέσει στην εξοικείωση/εναρμόνιση των Τ/κ, στο πλαίσιο της ad hoc δικοινοτικής επιτροπής, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε αποστείλει επιστολή προς τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Στην επιστολή του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέφρασε τη θέση ότι η διαδικασία εξοικείωσης/εναρμόνισης των Τ/κ, πρέπει να κινείται παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις για επίλυση του Κυπριακού, καθώς στόχος είναι η προετοιμασία των Τ/κ να ενσωματωθούν στην Ε.Ε (άρση της αναστολής του κεκτημένου στο βόρειο τμήμα της Κύπρου) και όχι η έναρξη αυτόνομων ενταξιακών διαπραγματεύσεων για αναβάθμιση του ψευδοκράτους.

Απαντώντας, ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, στις 27 Ιουνίου 2016, ανέφερε προς τον Πρόεδρο Αναστασιάδη: «…κατανοώ τους υποκείμενους πολιτικούς προβληματισμούς της δήλωσής σας ότι η ταχύτητα της εργασίας της (σ.σ ad hoc δικοινοτικής) επιτροπής (σ.σ για την εξοικείωση των Τ/κ με το κεκτημένο) θα πρέπει να πηγαίνει χέρι-χέρι με τη ταχύτητα και την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις αυτές καθεαυτές…».

Ωστόσο, η υποτιθέμενη «κατανόηση» που εξέφρασε ο κ. Γιούνκερ στις θέσεις Αναστασιάδη έμεινε μόνο στα λόγια, καθώς σε πρακτικό επίπεδο, ο Πρόεδρος της Κομισιόν κάνει ό,τι περνά από το χέρι του για να διασφαλίσει την «απρόσκοπτη» συνέχιση της διαδικασίας εξοικείωσης/εναρμόνισης των Τ/κ, ανεξαρτήτως της πορείας των απευθείας συνομιλιών, οι οποίες έχουν καταρρεύσει…

Παύλος Ξανθούλης «Φ»

>>> ΕΕ: Εναρμόνιση Τουρκοκυπρίων από την… πίσω πόρτα

One thought on “«Απρόσκοπτη» εναρμόνιση Τ/κ ζητούν Άγκυρα και Ακιντζί

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s