Το «Άουσβιτς» της Κύπρου: «Μύριζε θάνατο όλο το χωριό»

«Μου έμεινε η οσμή των πτωμάτων που βρίσκονταν διάσπαρτα στους δρόμους της Άσσιας μετά τις δολοφονίες που διέπραξαν Τούρκοι στρατιώτες. Μύριζε θάνατο όλο το χωριό και ο φόβος βασίλευε παντού». 

Η πιο πάνω περιγραφή ανήκει στον κ. Γιάννο Δημητρίου ο οποίος τον Αύγουστο του 1974 ήταν 11 ετών και ο οποίος κουβαλά μισού αιώνα ματωμένες μνήμες. Ήταν παρών στη σύλληψη των 70 Ασσιωτών, οι οποίοι στη συνέχεια εκτελέστηκαν και ρίφθηκαν σε πηγάδια στην περιοχή Ορνίθι, «το Άουσβιτς» της Κύπρου, όπως το χαρακτηρίζει ο ίδιος.

Τον είχαμε παρακολουθήσει πρόσφατα στη Βουλή να περιγράφει με συγκλονιστικό τρόπο τη σφαγή των Ασσιωτών. Γι’ αυτό και τον συναντήσαμε για να ξεδιπλώσει το κουβάρι αυτών των τραγικών βιωμάτων του.

Τον ρωτάμε πώς θυμάται όσα μας περιγράφει και η απάντηση ανέλπιστη. «Μετά την εισβολή μεταναστεύσαμε στην Αμερική, όπου άρχισα να φοιτώ σε δημοτικό σχολείο. Η δασκάλα μας, Έντνα Μέρφι, μας ζήτησε να γράψουμε έκθεση για το τι μας συγκλόνισε περισσότερο στη ζωή μας. Περιέγραψα σε τρεισήμισι σελίδες τα γεγονότα που έζησα τον Αύγουστο του 1974. Αυτή η καταγραφή με βοήθησε να κρατήσω τις μνήμες.

» Αξίζει να αναφέρω ότι η δασκάλα μου φύλαξε την έκθεσή μου και όταν το 1983 επέστρεψα στην Αμερική (ενδιάμεσα επιστρέψαμε στην Κύπρο) με υποτροφία, ήρθε στο εστιατόριο του θείου μου για να με δει. Με αγκάλιασε, με φίλησε και τράβηξε κάτι από την τσάντα της και με ρώτησε: “Το θυμάσαι αυτό;”. Μου έδειξε την έκθεση που είχα γράψει το 1975 και μου είπε: “Ήταν αυτό που με συγκλόνισε περισσότερο από όσα κείμενα μάζευα στην καριέρα μου μέχρι και τώρα που αφυπηρετώ”. Το κράτησε και ύστερα από δύο χρόνια μου έστειλε αντίγραφο».

Παραθέτουμε απόσπασμα της έκθεσης του 11χρονου, τότε, Γιάννου Δημητρίου:

«…Το χωριό άρχισε να βρομά διότι αυτοί τους οποίους είχαν σκοτώσει οι Τούρκοι ήταν άταφοι. Μια μέρα ήρθε στο χωριό ένας Τούρκος γιατρός και μας είπε ότι έπρεπε να φύγουμε όλοι διότι ο αέρας ήταν μολυσμένος. Έτσι οι Τούρκοι αποφάσισαν να μας αφήσουν να φύγουμε.

» Το βράδυ όμως πριν από την ημέρα που θα φεύγαμε κάποιοι άντρες δραπέτευσαν από τη φυλακή. Οι Τούρκοι θύμωσαν και δεν μας άφησαν να φύγουμε. Άρχισαν να τιμωρούν τους άλλους αιχμαλώτους, χτυπώντας και κλωτσώντας τους. Εμείς περιμέναμε ακόμα μια μέρα και μετά ακόμα μια. Η ατμόσφαιρα ήταν τρομερή. Μύριζε πολύ άσχημα και αναγκαζόμασταν να κλείνουμε το στόμα και τη μύτη με μαντίλια για να μην αναπνέουμε τον μολυσμένο αέρα».

Ο κ. Δημητρίου μας μιλά για τα οστά που βρέθηκαν στα πηγάδια όπου ρίφθηκαν οι δολοφονηθέντες Ασσιώτες, όταν είχαν μετακινηθεί πλέον τα περισσότερα οστά σε μια προσπάθεια να μην εντοπιστούν ποτέ. Στον γιο ενός αγνοουμένου παραδόθηκε μόνο ένα κομμάτι οστού 2 εκατοστών και του είπαν, «είναι ο πατέρας σου». Σε άλλον συγγενή έδωσαν κομματάκια οστά που χωρούσαν στη μια παλάμη του.

Βάσος Βασιλείου “Φ”

Συγκεκριμένα ερωτήματα σε ΔΕΑ για μετακίνηση οστών Ασσιωτών

Ο εκπρόσωπος της ε/κ πλευράς στη ΔΕΑ, Νέστορας Νέστορος, υπέβαλε συγκεκριμένα ερωτήματα κατά τη συνεδρία της Επιτροπής την Πέμπτη αναφορικά με τα όσα η τουρκοκυπριακή πλευρά κατέθεσε για τη μετακίνηση οστών δολοφονηθέντων κατά την τουρκική εισβολή Ασσιωτών από ομαδικό τάφο στο Ορνίθι, σε χώρο όπου λειτουργούσε στο παρελθόν σκυβαλότοπος στο Δίκωμο.

Απαντώντας σε ερώτηση, ο κ. Νέστορος δήλωσε στο ΚΥΠΕ πως υπέβαλε γραπτώς συγκεκριμένα ερωτήματα, στη βάση του εγγράφου που κατατέθηκε στη ΔΕΑ από την τουρκοκυπριακή πλευρά στις 16 του Νοέμβρη. Πρόσθεσε πως για την υπόθεση αυτή έχει συσταθεί ομάδα στο γραφείο του, αποτελούμενη από τέσσερις λειτουργούς, οι οποίοι ανέλαβαν να συλλέξουν πληροφορίες που θα βοηθήσουν τη δύσκολη, όπως τη χαρακτήρισε, ερευνητική προσπάθεια.

«Πρέπει να βρούμε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για το πώς ήταν ο χώρος σε διάφορες χρονικές περιόδους και πώς διαμορφώθηκε, λαμβάνοντας υπόψη τα σχέδια που εκπονήθηκαν από τους μελετητές του έργου. Ως εκ τού είναι πάρα πολύ το υλικό που πρέπει να συλλεχθεί. Πρέπει να δούμε πώς θα γίνει η διαχείριση ενός τέτοιου χώρου με απόβλητα , για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε σε ανασκαφή του», επεσήμανε.

Πρόκειται για ένα χώρο που ήταν σκυβαλότοπος και σύμφωνα με δημοσιεύματα του 2007 από τον τ/κ Τύπο στο χώρο απορρίπτονταν και τόνοι από τοξικά απόβλητα, ανέφερε ο κ. Νέστορος. Χρειάζεται σωστή διαχείριση, υπογράμμισε, σημειώνοντας πως με βάση αυτά τα δεδομένα πρόκειται για μια πάρα πολύ δύσκολη υπόθεση.

«Εμείς θα κάνουμε από τεχνικής άποψης τη δουλειά μας στο ακέραιο. Από εκεί και πέρα η οποιαδήποτε πολιτική διαχείριση επαφίεται σε άλλους», ανέφερε ο κ. Νέστορος, προσθέτοντας πως «και τα δυο χρειάζονται και είναι αλληλένδετα».

Ο κ. Νέστορος είπε, τέλος, πως οι έρευνες της ΔΕΑ θα επικεντρωθούν αυτή τη χρονική περίοδο στον εντοπισμό χώρων μαζικής ταφής που δημιουργήθηκαν μετά τις περισυλλογές νεκρών από τα πεδία των μαχών σε διάφορες περιοχές στα κατεχόμενα.

>>> Το Άουσβιτς της Κύπρου και η τουρκική επιμονή συγκάλυψης των εγκλημάτων

2 thoughts on “Το «Άουσβιτς» της Κύπρου: «Μύριζε θάνατο όλο το χωριό»

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s