Η απέλπιδα προσπάθεια Ακιντζί να κρατηθεί στην “εξουσία”

Η ανακοίνωση από μέρους του Μουσταφά Ακιντζί ότι αποδέχεται το Πλαίσιο Γκουτέρες, την περασμένη Δευτέρα 30 Απριλίου, ήταν μια απέλπιδα προσπάθεια για να διασωθεί πολιτικά και αν τα καταφέρει, μέσω της διαδικασίας στο Κυπριακό, να παραμείνει στη θέση του ακόμα δύο χρόνια. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης επέλεξε να ρίξει στον δημόσιο διάλογο ένα θέμα στο οποίο η ελληνοκυπριακή πλευρά εμφανιζόταν θετική. 

Μόνο που η κίνησή του χαρακτηρίζεται από έναν πολιτικό ερασιτεχνισμό –κάτι που δεν θα ανέμενε κάποιος από έναν έμπειρο πολιτικό– γεγονός που επιβεβαιώνει ότι ο Μουσταφά Ακιντζί κατέβαλε μια, ενδεχομένως, τελευταία προσπάθεια να επιβιώσει πολιτικά και να ανατρέψει την ατζέντα της Άγκυρας στο Κυπριακό. Έπαιξε, όμως, λάθος τα χαρτιά του οδηγώντας την όλη προσπάθεια στο Κυπριακό ακόμα πιο πίσω, ανεξαρτήτως του τι μπορεί να λέγεται στον δημόσιο διάλογο.

Παίρνοντας ως σημείο εκκίνησης αυτής της προσπάθειας τη συνάντηση της 16ης Απριλίου, βλέπουμε ότι εξ υπαρχής ο Μουσταφά Ακιντζί είχε λάθος στόχευση. Αντί να κοιτάζει στο πώς θα επιστρέψουν οι δύο πλευρές στις συνομιλίες έριχνε το βάρος του στο πώς θα την «φέρει» στον Νίκο Αναστασιάδη και πώς θα του δημιουργήσει πρόβλημα. Συνέχιζε να παίζει «εκδικητικά» ενώ θα έπρεπε από καιρό να είχε αντιληφθεί τόσο ο ίδιος όσο και εκείνοι που τον συμβουλεύουν ότι αυτή η τακτική δεν θα τον οδηγούσε πουθενά. Προφανώς λόγω των όσων είχαν στο παρελθόν προηγηθεί είτε γιατί ο Νίκος Αναστασιάδης ήταν ανοικτοχέρης είτε γιατί οι διάφοροι τρίτοι που ήταν εμπλεκόμενοι στη διαδικασία τον βοηθούσαν συνεχώς, ο Μουσταφά Ακιντζί πιστεύει πως μπορεί μέσα από μια ανάλογη τακτική να κερδίζει στο τραπέζι των συνομιλιών.

Η συνάντησης της 16ης Απριλίου ήταν ενδεχομένως η ευκαιρία για τον Μουσταφά Ακιντζί να ανοίξει τον διάλογο για το Κυπριακό. Δεν το έπραξε όμως. Πήγε στη συνάντηση όχι γιατί το πίστευε αλλά γιατί θεωρούσε ότι ο Νίκος Αναστασιάδης με την τακτική που ακολουθούσε να τον προσκαλεί σε άτυπη κοινωνική συνάντηση κέρδιζε πόντους. Δεν πήγε γιατί πίστευε στην ανάγκη πραγματοποίησης μιας τέτοιας συνάντησης. Και αυτό φαίνεται και εκ των υστέρων.

Εκείνη η συνάντηση έδειξε και κάτι ακόμα. Ο εκάστοτε «πρόεδρος» των κατεχομένων έχει όση δύναμη και όση ελαστικότητα του επιτρέπει η Άγκυρα είτε αυτός ονομάζεται Ακιντζί, είτε Έρογλου, είτε Ταλάτ. Ο φόβος του Μουσταφά Ακιντζί για την αντίδραση της Άγκυρας καταγράφηκε πριν από τις 16 Απριλίου όταν απαίτησε από τα Ηνωμένα Έθνη να μην υπάρξει καμιά απολύτως φωτογραφική ή δημοσιογραφική κάλυψη της άτυπης συνάντησης με Αναστασιάδη. Δεν είχε την έγκριση της Άγκυρας για μια τέτοια κίνηση.

Παρά το γεγονός ότι πήγε χωρίς την έγκριση της Τουρκίας, ο Μουσταφά Ακιντζί είχε την ευκαιρία να ρίξει σ’ εκείνο το σημείο την πρότασή του για αποδοχή του Πλαισίου Γκουτέρες. Και εκεί στο δίωρο της συζήτησης να αναζητήσουν μόνοι τους οι “δύο ηγέτες” πώς θα προχωρήσουν προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν το έκανε.

Το θυμήθηκε πολύ αργά και όταν η Τουρκία φρόντισε να τον βάλει στη γωνιά μέσω μιας επίσκεψης αστραπής του Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Εκείνη η επίσκεψη δεν αποσκοπούσε στο να γίνουν ανακοινώσεις από τουρκικής πλευράς αλλά στο πώς οι πολιτικές δυνάμεις των κατεχομένων θα ευθυγραμμιστούν εκ νέου με το πώς θα εξυπηρετηθούν τα τουρκικά συμφέροντα. Η υπόδειξη Μεβλούτ Τσαβούσογλου ότι θα πρέπει να γίνει κατ’ οίκον άσκηση από το κάθε κόμμα στα κατεχόμενα για αναζήτηση συνομοσπονδιακής λύσης ή λύσης δύο κρατών ήταν ένα ξεκάθαρο μήνυμα. Η Άγκυρα ξεκαθάριζε προς τον Μουσταφά Ακιντζί δύο πράγματα:

 Πρώτον, για την τουρκική πλευρά οι συνομιλίες για λύση ομοσπονδίας (ακόμα και όπως η ίδια την αντιλαμβανόταν) έχουν τελειώσει και πλέον θα πρέπει κινηθούν προς άλλη κατεύθυνση. 

Δεύτερον, ότι η Τουρκία εφόσον ο ίδιος ο Ακιντζί δεν ακολουθεί τη δική της γραμμή, τότε θα βρει άλλον για να τον αντικαταστήσει. 

Η επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών στα κατεχόμενα ήταν και μια κίνηση συντονισμού όλων όσων πιστεύουν στην άλλη πορεία πλεύσης στο Κυπριακό.

Νιώθοντας αυτή την πίεση και προφανώς έχοντας συζητήσει το όλο θέμα με Τουρκοκυπρίους και Ελληνοκυπρίους προσπάθησε να κάνει μια ακόμα κίνηση. Γιατί είναι εμφανές από τις αντιδράσεις και τις τοποθετήσεις των τελευταίων ημερών ότι ο Μουσταφά Ακιντζί δεν ενεργούσε μόνος του αλλά έχει και στήριξη μερίδα των Ελληνοκυπρίων οι οποίοι θέλουν να τον βοηθήσουν να σωθεί πολιτικά. Μια απλή ανάγνωση των τοποθετήσεων που έχουν γίνει υπέρ της κίνησης Ακιντζί για το Πλαίσιο Γκουτέρες είναι αρκετή.

Η αντίδραση της Άγκυρας είναι αρκούντως κατατοπιστική ως προς την πορεία των πραγμάτων. Η δήλωση Χαμί Ακσόι της περασμένης Πέμπτης δεν είχε να κάνει με τους Ελληνοκυπρίους και τη στάση τους στο Κυπριακό αλλά ήταν ένα μήνυμα προς τον Μουσταφά Ακιντζί. Εξάλλου ο εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών είχε κληθεί να τοποθετηθεί επί των ενεργειών Ακιντζί και όχι για κάποια τοποθέτηση που είχε γίνει από ελληνοκυπριακής πλευράς. Ευθέως, λοιπόν, ο Ακσόι μίλησε για την ανάγκη να δοκιμαστεί ένας νέος δρόμος στο Κυπριακό. Ανακοινώνοντας ότι η διαδικασία που ακολουθείται για 50 τώρα χρόνια, δηλαδή του ενδοκυπριακού διαλόγου, μάλλον θα πρέπει να θεωρείται πως έχει λήξει. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι τις προηγούμενες ημέρες όλο και πιο έντονα ο Μουσταφά Ακιντζί δέχεται ανοικτά επικρίσεις γιατί αποφεύγει να τοποθετηθεί στην εισήγηση του Μεβλούτ Τσαβούσογλου για αναζήτηση μιας άλλης πορείας για το Κυπριακό.

Την ώρα που εμφανώς ο Μουσταφά Ακιντζί έχει πρόβλημα με την Άγκυρα και νιώθει να του αφαιρούν το έδαφος κάτω από τα πόδια, ο ίδιος περιφέρεται στα κατεχόμενα και κατηγορεί τους Ελληνοκυπρίους και προσωπικά τον Νίκο Αναστασιάδη. Προβάλλει τη θέση ότι θα υπάρξει κρίση στο Κυπριακό λόγω φυσικού αερίου. Σύμφωνα με την προσέγγιση του Μουσταφά Ακιντζί, οι Ελληνοκύπριοι δεν δέχονται τη δημιουργία επιτροπής για το φυσικό αέριο, που ζήτησε εκείνος και λόγω αυτού θα προκληθεί κρίση στο Κυπριακό και θα ταφεί για πάντα η λύση.

Αυτό το θέμα της επιτροπής για το φυσικό αέριο είναι κάτι που συζητά μόνο ο Μουσταφά Ακιντζί και κανείς άλλος στα κατεχόμενα. Προσπαθεί να το περάσει ως «οικονομικό δέλεαρ» στην τουρκοκυπριακή κοινότητα και ότι τάχατες ο ίδιος προσπαθεί να τους εξασφαλίσει ίσο μερίδιο του κέρδους που θα έχουν οι Ελληνοκύπριοι. Αυτό νομίζει ο Ακιντζί γιατί η Άγκυρα δεν θέλει απλώς ένα μερίδιο αλλά να έχει τον απόλυτο έλεγχο. Μια σειρά από τοποθετήσεις του Κουντρέτ Οζερσάι (του λεγόμενου «υπουργού εξωτερικών» του κατοχικού καθεστώτος) καταδεικνύει προθέσεις και στόχους.

Είναι εμφανές ότι το πρόβλημα στον Μουσταφά Ακιντζί δεν το προκαλεί ο Νίκος Αναστασιάδης αλλά η Άγκυρα και οι διάφοροι εκπρόσωποί της στα κατεχόμενα. Και είναι προς εκείνη την κατεύθυνση που θα πρέπει να κινηθεί και όχι να ζητά στήριξη και χείρα βοηθείας από τον Αναστασιάδη. Ξεχνώντας ότι του έταζε εκδίκηση και τιμωρία για τη μη επίτευξη συμφωνίας στις συνομιλίες του περασμένου Ιουλίου. 

Τις προηγούμενες ημέρες έγινε γνωστό ότι ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών θα προχωρήσει στον διορισμό της Αμερικανίδας Τζέιν Χολ Λουτ στη θέση της ειδικής απεσταλμένης της για το Κυπριακό. Για να προχωρήσει και επισήμως με την ανακοίνωση του διορισμού θα πρέπει η κ. Λουτ να τύχει αποδοχής και από τους πέντε ενδιαφερόμενους, δηλαδή τις δύο πλευρές στο νησί και τις τρεις εγγυήτριες.

Η πρώην αξιωματούχος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών θα χρησιμοποιηθεί ως προσωρινή προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα. Ουσιαστικά μετά και τον διορισμό της θα πραγματοποιήσει ένα ή δύο ταξίδια στην περιοχή να ετοιμάσει μια έκθεση προς τον Γενικό Γραμματέα για να του καταγράψει τις δυνατότητες επανέναρξης των συνομιλιών και μετά θα αποχωρήσει για να έρθει άλλος να αναλάβει και τη διαπραγμάτευση.

Εξάλλου από τη Νέα Υόρκη είχαν φροντίσει εγκαίρως να προσγειώσουν όσους έσπευσαν να μιλήσουν για κινητικότητα στο Κυπριακό ξεκαθαρίζοντας πως δεν υπάρχουν σχέδια για διορισμό Ειδικού Συμβούλου του Γ.Γ. Αυτό θα γίνει πολύ αργότερα. Στην καλύτερη των περιπτώσεων τέλη καλοκαιριού.

Για να προχωρήσει αυτό το ζήτημα θα πρέπει προηγουμένως η Τζέι Χολ Λουτ να αναλάβει καθήκοντα και να αποφασίσει πότε θα επισκεφθεί τους ενδιαφερόμενους. Ημερομηνίες ακόμα δεν έχουν καθοριστεί. Αλλά και σύντομα να έρθει στην Κύπρο, αυτό δεν σημαίνει και κάτι το ιδιαίτερο, αφού θα πρέπει να κάνει όλο τον γύρο σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Κι αυτό ο γύρος περιλαμβάνει βεβαίως και την Άγκυρα.

Μέχρι να ολοκληρωθούν οι εκλογές και να συσταθεί κυβέρνηση στην Τουρκία, δεν αναμένεται καμιά κίνηση προς την κατεύθυνση της Άγκυρας. Ακόμα και επαφές να γίνουν στον επόμενο ενάμιση ή δύο μήνες θα είναι ουσιαστικά άνευ αντικειμένου, αφού όλα θα εξαρτηθούν από τις εκλογές και το ποιοι θα είναι στην επόμενη τουρκική κυβέρνηση.

Όλα αυτά μας στέλνουν στο τέλος του καλοκαιριού με αρχές φθινοπώρου. Μια καλή περίοδος για να συζητηθεί η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό θα είναι ο Σεπτέμβρης, οπόταν θα βρεθούν στη Νέα Υόρκη τόσο ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, για τη γενική συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, όσο και ο Μουσταφά Ακιντζι. Μέχρι τότε ενδεχομένως να υπάρχει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα ως προς τις προοπτικές επανέναρξης των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό.

Σε ρόλο συνηγόρου…

Ακούγεται και πάλι το γνωστό επιχείρημα της ανάγκης στήριξης του Τουρκοκύπριου ηγέτη στην προσπάθεια που καταβάλλει στο Κυπριακό για να διατηρηθεί ζωντανή η προοπτική. Οι φωνές προέρχονται και πάλι από την ίδια γνωστή ομάδα (πολιτικών και άλλων προσώπων στην ελληνοκυπριακή πλευρά) που σπεύδουν με περισσή ευκολία να δώσουν χείραν βοηθείας στον Ακιντζί, υιοθετούν τη δική του προσέγγιση και θεωρούν ούτε λίγο ούτε πολύ τον Αναστασιάδη ως μη διαλλακτικό μέχρι και απορριπτικό.

Το τελευταίο διάστημα εμφανίζονται και πάλι αρκετοί να εμφανίζουν τον Μουσταφά Ακιντζί ως διαλλακτικό και έτοιμο για λύση και απαιτούν από τον Νίκο Αναστασιάδη να ανταποκριθεί. Πρωτοστάτης αυτής της προσέγγισης είναι βεβαίως το ΑΚΕΛ, το οποίο την τελευταία εβδομάδα κατά τρόπο έντονο και κάθετο έχει αναλάβει ρόλο συνηγόρου του Μουσταφά Ακιντζί. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι στη γραπτή δήλωση του Προέδρου Αναστασιάδη τοποθετήθηκε πρώτο το ΑΚΕΛ. Προβαίνοντας παράλληλα και σε υποδείξεις σε σχέση με τη δήλωση Ακιντζί. Ενώ έφτασε στο σημείο να κατηγορεί τον Πρόεδρο γιατί ζήτησε από τον Ακιντζί να τοποθετηθεί στα θέματα των εγγυήσεων, της ασφάλειας και των στρατευμάτων.

Ανδρέας Πιμπίσιης, “Φ”

>>> Η παντιέρα του πλαισίου Γκουτέρες και η αυτοπαγίδευση της ελληνικής πλευράς

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.